AST Trong Xét Nghiệm Máu Là Gì? Giải Mã Chi Tiết Từ A-Z

AST Trong Xét Nghiệm Máu Là Gì? Giải Mã Ý Nghĩa Chỉ Số Chi Tiết

AST trong xét nghiệm máu là gì? Đây là câu hỏi nhiều người đặt ra khi nhận kết quả xét nghiệm. AST (Aspartate aminotransferase), còn được biết đến với tên gọi SGOT (glutamic – oxaloacetic transaminase), là một loại enzyme có mặt chủ yếu ở tế bào gan và thận, và một lượng nhỏ hơn ở cơ tim và cơ bắp. Ở người khỏe mạnh, nồng độ AST trong máu thường duy trì ở mức thấp, khoảng 20 – 40 UI/L. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về AST, ý nghĩa của xét nghiệm AST và các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số này.

1. Xét Nghiệm AST Là Gì?

Xét nghiệm AST là một xét nghiệm máu giúp đo lường nồng độ enzyme AST trong máu. Mục đích của xét nghiệm này là để kiểm tra và đánh giá mức độ tổn thương gan. Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch ở tay và đưa đến phòng xét nghiệm để phân tích. Tại đây, máy móc chuyên dụng sẽ xác định nồng độ AST.

Kết quả xét nghiệm AST có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, chẳng hạn như:

• Mẫu máu bị vỡ hồng cầu.
• Người bệnh đang sử dụng một số loại thuốc (ví dụ: thuốc kháng sinh, thuốc tránh thai).

Để đánh giá chính xác tình trạng tổn thương gan, xét nghiệm AST thường được thực hiện đồng thời với các xét nghiệm khác như ALT (Alanine aminotransferase), GGT (Gamma-glutamyl transferase), và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm hoặc Fibroscan.

2. Khi Nào Cần Thực Hiện Xét Nghiệm AST?

Xét nghiệm AST thường được chỉ định khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ rối loạn chức năng gan, bao gồm:

• Buồn nôn hoặc nôn.
• Đau hoặc sưng bụng, đặc biệt là đau ở vùng hạ sườn phải.
• Vàng da (lòng bàn tay, móng tay) hoặc vàng mắt.

• Mệt mỏi, suy nhược.
• Chán ăn, ăn không ngon miệng.
• Da nổi mẩn ngứa.
• Phân có màu nhạt, nước tiểu đậm màu.

Ngoài ra, xét nghiệm AST cũng được thực hiện để đánh giá sức khỏe tổng quát ở những người có nguy cơ mắc bệnh gan cao, như:

• Người thừa cân hoặc béo phì.
• Người mắc bệnh tiểu đường hoặc các bệnh tim mạch.
• Người có tiền sử gia đình mắc bệnh gan.
• Người nghiện rượu hoặc thường xuyên sử dụng nhiều rượu bia.
• Người có tiền sử tiếp xúc với virus viêm gan.

3. Ý Nghĩa Của Chỉ Số AST

Ở người khỏe mạnh, nồng độ AST trong máu thường nằm trong khoảng 20 – 40 UI/L. Tuy nhiên, phạm vi này có thể khác nhau giữa các phòng thí nghiệm. Nam giới thường có nồng độ AST cao hơn nữ giới một chút.

Khi tế bào gan bị tổn thương, AST sẽ высвобождаться vào máu, làm tăng nồng độ AST. Mức độ tăng của AST có thể cho biết mức độ tổn thương gan.

• Tăng nhẹ: Dưới 2 lần giới hạn bình thường.
• Tăng trung bình: Từ 2 đến 5 lần giới hạn bình thường.
• Tăng cao: Trên 5 lần giới hạn bình thường.

Nồng độ AST tăng cao có thể là dấu hiệu của các bệnh lý sau:

• Viêm gan do virus: Viêm gan A, B, C, D, E. Trong trường hợp viêm gan tối cấp, AST có thể tăng lên đến 5000 UI/L.
• Lạm dụng rượu bia: Gây tổn thương tế bào gan, có thể làm tăng AST từ 2 đến 10 lần.
• Suy gan cấp hoặc sốc gan: AST có thể tăng cao hàng chục lần.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc có thể gây viêm gan cấp tính, làm tăng AST lên đến khoảng 3000 UI/L.

4. Nguyên Nhân Nào Khiến AST Tăng Cao?

Nồng độ AST tăng cao thường là do tổn thương tế bào gan. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:

• Viêm gan virus: Nhiễm virus viêm gan A, B, C, D, hoặc E gây viêm và tổn thương gan, dẫn đến tăng AST.
• Lạm dụng rượu: Uống quá nhiều rượu có thể gây tổn thương tế bào gan, dẫn đến tăng AST.
• Suy gan hoặc sốc gan: Các tình trạng nghiêm trọng này có thể gây tổn thương gan nhanh chóng và làm tăng AST.
• Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc, như thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh, hoặc thuốc điều trị bệnh tim, có thể gây tổn thương gan và làm tăng AST.

5. Giải Pháp Khi Chỉ Số AST Tăng Cao?

Khi chỉ số AST tăng cao, việc quan trọng là xác định nguyên nhân gây ra tình trạng này. Bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm và đánh giá để chẩn đoán chính xác. Dựa trên nguyên nhân, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

• Viêm gan virus: Điều trị bằng thuốc kháng virus.
• Lạm dụng rượu: Ngừng uống rượu và điều trị hỗ trợ để phục hồi chức năng gan.
• Tác dụng phụ của thuốc: Ngừng sử dụng thuốc gây hại cho gan hoặc thay thế bằng thuốc khác.

Ngoài ra, người bệnh cần tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, và tránh các yếu tố gây hại cho gan.

Kết luận: Xét nghiệm AST là một công cụ quan trọng để đánh giá sức khỏe gan. Việc hiểu rõ về ý nghĩa của chỉ số AST và các yếu tố ảnh hưởng đến nó giúp người đọc chủ động hơn trong việc theo dõi và bảo vệ sức khỏe của mình. Nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về sức khỏe gan, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng