Lời giải Ngữ văn 6 tập 2 trang 81: Trái đất – cái nôi của sự sống

Câu 1 (trang 81 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Nêu bằng chứng cụ thể để khẳng định Trái đất – cái nôi của sự sống là một văn bản?

Phương pháp giải:

Để xác định “Trái đất – cái nôi của sự sống” có phải là một văn bản hay không, em cần đọc kỹ lại văn bản này và đối chiếu với các đặc điểm cơ bản của một văn bản đã học. Hãy tập trung vào bố cục, nội dung và mục đích của nó.

Lời giải chi tiết:

Có nhiều bằng chứng cụ thể để khẳng định “Trái đất – cái nôi của sự sống” là một văn bản, bởi vì nó đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của một văn bản thông thường:

• Có bố cục mạch lạc, rõ ràng: Văn bản được trình bày có sự sắp xếp hợp lí từ nhan đề, sapô, đến các đề mục nhỏ và từng đoạn văn, giúp người đọc dễ dàng theo dõi và nắm bắt thông tin.
• Là văn bản cung cấp thông tin cho người đọc: Mục đích chính của bài viết là truyền tải kiến thức về Trái Đất, vai trò của nó đối với sự sống và tình trạng hiện tại.
• Nội dung được triển khai theo một chủ đề thống nhất và hoàn chỉnh: Các phần của văn bản đều xoay quanh chủ đề Trái Đất là cái nôi của sự sống, bao gồm: vị trí độc đáo của Trái Đất trong hệ Mặt Trời, sự khởi nguồn và phát triển của sự sống trên Trái Đất, sự đa dạng của muôn loài, vai trò của con người và những thách thức mà Trái Đất đang đối mặt, cùng với lời kêu gọi hành động để bảo vệ hành tinh xanh của chúng ta.

Câu 2 (trang 81 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Hãy liệt kê những bộ phận tạo thành văn bản Trái đất – cái nôi của sự sống?

Phương pháp giải:

Em hãy quan sát hình thức trình bày của văn bản “Trái đất – cái nôi của sự sống” trong sách giáo khoa. Chú ý đến các yếu tố cấu tạo nên một bài viết hoàn chỉnh, từ tên gọi cho đến các phần nội dung và hình ảnh đi kèm.

Lời giải chi tiết:

Những bộ phận tạo thành văn bản “Trái đất – cái nôi của sự sống” bao gồm:

• Nhan đề: Tên của bài viết, tóm tắt nội dung chính và gây chú ý.
• Sapô (hoặc đoạn mở đầu): Đoạn văn ngắn gọn nằm ngay dưới nhan đề, tóm tắt ý chính của văn bản và dẫn dắt người đọc.
• Đề mục: Các tiêu đề nhỏ phân chia nội dung thành từng phần rõ ràng, giúp người đọc dễ theo dõi.
• Các đoạn văn: Các khối văn bản được tổ chức chặt chẽ, mỗi đoạn thường chứa một ý chính nhất định.
• Tranh minh họa: Các hình ảnh đi kèm để làm rõ nghĩa, tăng tính hấp dẫn và trực quan cho văn bản.

Câu 3 (trang 81 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Nhắc lại những thông tin, thông điệp mà em tiếp nhận được từ văn bản Trái đất – cái nôi của sự sống.

Phương pháp giải:

Đọc kỹ toàn bộ văn bản “Trái đất – cái nôi của sự sống” một lần nữa. Hãy gạch chân hoặc ghi chú lại những ý chính, những sự thật được nêu ra và đặc biệt là thông điệp cuối cùng mà tác giả muốn gửi gắm đến người đọc.

Lời giải chi tiết:

Từ văn bản “Trái đất – cái nôi của sự sống”, em có thể tiếp nhận được những thông tin và thông điệp quan trọng sau:

• Trái Đất là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời có sự sống: Nhấn mạnh tính độc đáo và quý giá của hành tinh chúng ta.
• Nguồn nước đóng vai trò then chốt cho sự khởi nguồn sự sống: Nước là yếu tố tiên quyết, tạo điều kiện cho các sinh vật đầu tiên xuất hiện và phát triển.
• Sự sống trên Trái Đất vô cùng phong phú và đa dạng: Từ vi khuẩn nhỏ bé đến cây cối, động vật và con người, tất cả cùng chung sống và phát triển, tạo nên một hệ sinh thái phức tạp.

• Con người chung sống và phát triển trên Trái Đất, nhưng cũng là nguyên nhân gây ra nhiều vấn đề và thách thức nghiêm trọng: Các hoạt động của con người như ô nhiễm môi trường, khai thác quá mức đang đe dọa sự phát triển bền vững của chính Trái Đất và sự tồn tại của các loài khác.
• Thông điệp bảo vệ Trái Đất: Đây là thông điệp cốt lõi, kêu gọi mỗi cá nhân và cộng đồng cùng nhau hành động để bảo vệ môi trường, giữ gìn ngôi nhà chung của sự sống.

Câu 4 (trang 82 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Chọn một đoạn văn trong văn bản Trái đất – cái nôi của sự sống và điền thông tin cần thiết vào bảng theo mẫu sau (làm vào vở):

Thứ tự đoạn văn trong văn bản	Điểm mở đầu và điểm kết thúc của đoạn văn	Ý chính của đoạn văn	Chức năng của đoạn văn trong văn bản

Phương pháp giải:

Em hãy đọc lại văn bản và chọn bất kỳ một đoạn văn mà em thấy dễ phân tích nhất. Sau đó, xác định câu mở đầu và câu kết thúc của đoạn, tóm tắt ý chính của đoạn đó và cuối cùng là nêu rõ vai trò của đoạn văn đó trong việc làm sáng tỏ nội dung chung của cả bài.

Lời giải chi tiết:

Dưới đây là ví dụ về việc phân tích đoạn 3 của văn bản “Trái đất – cái nôi của sự sống”:

Thứ tự đoạn văn trong văn bản	Điểm mở đầu và điểm kết thúc của đoạn văn	Ý chính của đoạn văn	Chức năng của đoạn văn trong văn bản
Đoạn 3 (Trái Đất – nơi cư ngụ của muôn loài)	Điểm mở đầu: “Muôn loài tồn tại trên Trái Đất” Điểm kết thúc: “tất cả sự sống trên Trái Đất đều tồn tại, phát triển theo những quy luật sinh học bí ẩn, lạ lùng.”	Sự sống trên Trái Đất thật phong phú, đa dạng và muôn màu.	Làm rõ nét thêm nội dung của văn bản, khẳng định và chứng minh rằng Trái Đất thực sự là cái nôi của sự sống đối với muôn loài.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng