Cứ Điểm Đồi A1 Pháp Gọi Là Gì? Hé lộ Tên Gọi Ít Người Biết

Điện Biên Phủ, chiến trường lịch sử, nơi mỗi tấc đất đều thấm đẫm máu xương của quân và dân ta. Trong đó, đồi A1 không chỉ là một địa danh mà còn là biểu tượng của lòng quả cảm và ý chí quyết thắng. Nhưng ít ai biết rằng, trước khi mang tên A1, cứ điểm này đã trải qua nhiều lần đổi tên, gắn liền với những giai đoạn lịch sử khác nhau. Vậy, cứ điểm đồi A1 được thực dân Pháp đặt tên là gì? Hãy cùng tìm hiểu hành trình thay đổi tên gọi của ngọn đồi này, từ Pomi Lạng Chượng đến Ê-li-an 2, trước khi trở thành đồi A1 bất tử.

Từ Pomi Lạng Chượng Đến “Đồi Đồn Tây”: Dấu Ấn Thời Gian

Trước khi Điện Biên Phủ trở thành điểm nóng của cuộc chiến tranh Đông Dương, ngọn đồi A1 đã mang trong mình những câu chuyện lịch sử riêng.

• Pomi Lạng Chượng: Tên gọi này gắn liền với Lạng Chượng, một nhân vật lịch sử người Thái, sống vào khoảng cuối thế kỷ XI, đầu thế kỷ XII. Lạng Chượng dẫn đầu cuộc thiên di lớn của người Thái đến Mường Thanh (Điện Biên). Tuy nhiên, trong sử sách người Thái, Lạng Chượng không được xem là anh hùng mà chỉ là một chiến tướng với nhiều tranh cãi về nhân cách. Theo đó, Lạng Chượng xuất thân là con út của tạo Lò (Văn Chấn, Yên Bái), đã dẫn quân đánh chiếm các mường, thu phục chúa đất bằng mưu kế và cả bạo lực. Sau khi chiếm được Mường Thanh, Lạng Chượng đóng quân trên quả đồi có vị trí chiến lược quan trọng, từ đó đồi mang tên Pom Lạng Chượng (pom nghĩa là đồi).
• “Đồi Đồn Tây”: Khi thực dân Pháp đặt chân đến Điện Biên, chúng nhận ra tầm quan trọng của ngọn đồi này. Từ thời kỳ “đạo quan binh thứ 4” (1916-1943), nơi đây trở thành địa điểm đóng quân và làm việc của các quan chức Pháp, do đó người dân địa phương gọi là “đồi đồn Tây”. Ba viên quan Pháp từng cai trị tại đây là Quan tư Phua-ma-sa (Fourmachat), quan ba Vay-ăng (Vaillant) và quan hai Giô-ne (Johner). Sau đó, quân Nhật chiếm đóng Điện Biên cũng sử dụng ngọn đồi này làm căn cứ.

Ê-li-an 2: Tên Gọi Mang Tính Chiến Lược Của Thực Dân Pháp

Đến tháng 2 năm 1946, Pháp tái chiếm Điện Biên và bắt đầu xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, biến nơi đây thành một pháo đài bất khả xâm phạm. “Đồi đồn Tây” được xác định là một trong những điểm cao quan trọng nhất của phân khu trung tâm.

Thực dân Pháp gọi “đồi đồn Tây” là Ê-li-an 2 và xây dựng tại đây hệ thống lô cốt, hầm ngầm kiên cố. Chúng bố trí hai tiểu đoàn tinh nhuệ nhất, có máy bay, xe tăng và đại bác yểm trợ, quyết tâm bảo vệ cứ điểm này đến cùng.

Đồi A1: Biểu Tượng Chiến Thắng

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, A1 là ký hiệu quân sự mà quân đội ta đặt cho ngọn đồi. Với vị trí then chốt trong cụm đồi phía đông, A1 trở thành mục tiêu tấn công quyết định. Trận chiến đồi A1 diễn ra vô cùng ác liệt trong suốt 36 ngày đêm. Quân ta đã đào hầm ngầm, đặt gần 1000kg thuốc nổ và kích nổ vào đêm 6/5/1954, tạo bước ngoặt quan trọng. Đến 2 giờ 30 phút sáng ngày 7/5/1954, lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” tung bay trên đồi A1, đánh dấu chiến thắng lịch sử của quân và dân ta.

Từ đó, A1 không chỉ là một ký hiệu mà đã trở thành tên gọi chính thức, “Đồi A1”, biểu tượng của chiến thắng Điện Biên Phủ.

Kết Luận

Như vậy, trước khi mang tên A1, ngọn đồi lịch sử này đã trải qua nhiều tên gọi khác nhau: Pomi Lạng Chượng, “đồi đồn Tây” và đặc biệt là Ê-li-an 2, tên gọi do chính thực dân Pháp đặt với ý đồ biến nơi đây thành một cứ điểm phòng ngự vững chắc. Tuy nhiên, cuối cùng, chính ý chí và lòng dũng cảm của quân và dân Việt Nam đã biến ngọn đồi này thành biểu tượng chiến thắng, mang tên Đồi A1 bất tử.

Tài liệu tham khảo:

• Lò Thị Luyến, Phó Ban Văn hóa Xã hội HĐND tỉnh Điện Biên.