Nội dung bài viết
Dịch vụ bảo trì trạm biến áp 110kV là một dịch vụ bảo trì trạm biến áp chuyên sâu, tập trung vào việc kiểm tra, đánh giá và hiệu chỉnh toàn bộ thiết bị trong một trạm biến áp. Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo vận hành an toàn, liên tục, và tuân thủ các quy định pháp lý. Việc này giúp ngăn ngừa sự cố, giảm tổn thất điện năng và tối ưu hóa tuổi thọ của các thiết bị điện cao thế trị giá hàng triệu USD.
Tại sao Bảo trì Trạm 110kV là Yêu cầu Bắt buộc?
Bảo trì trạm 110kV là bắt buộc để đảm bảo tuân thủ pháp lý (theo Thông tư 39/2015/TT-BCT), ngăn ngừa sự cố nghiêm trọng (giảm >70% nguy cơ hỏng hóc đột ngột), và tiết kiệm chi phí (chi phí bảo trì định kỳ chỉ bằng 5-10% chi phí thay thế MBA mới).
Bỏ qua việc bảo trì định kỳ là một rủi ro kỹ thuật và tài chính nghiêm trọng.
- Ngăn ngừa Sự cố Thảm khốc: Một hỏng hóc nhỏ ở cấp điện áp 110kV có thể leo thang thành sự cố cháy nổ, phá hủy thiết bị và gây mất điện diện rộng. Việc tuân thủ PCCC trạm biến áp là yêu cầu sống còn.
- Tuân thủ Pháp lý: Các quy định bảo dưỡng trạm biến áp của nhà nước (như Thông tư 39/2015/TT-BCT) yêu cầu các đơn vị quản lý vận hành phải thực hiện thí nghiệm, bảo trì định kỳ.
- Tối ưu Chi phí Vận hành: Bảo trì định kỳ rẻ hơn rất nhiều so với chi phí thay thế. Một sự cố MBA 110kV có thể gây thiệt hại trực tiếp và gián tiếp hàng chục tỷ đồng. Bảo trì giúp phát hiện sớm các vấn đề (như dầu MBA nhiễm bẩn, tiếp điểm bị ăn mòn) trước khi chúng gây ra hỏng hóc.
- Đảm bảo An toàn Tuyệt đối: Hệ thống 110kV vận hành với mức năng lượng cực lớn, đòi hỏi các tiêu chuẩn an toàn cao nhất.
Quy Trình Bảo Trì Trạm Biến Áp 110kV Tiêu Chuẩn
Quy trình chuẩn gồm 6 bước: (1) Khảo sát & thu thập dữ liệu vận hành, (2) Lập phương án kỹ thuật & an toàn chi tiết, (3) Cô lập & tiếp địa an toàn, (4) Thực hiện bảo trì & thí nghiệm theo TCVN, (5) Hiệu chỉnh & đóng điện, (6) Báo cáo & khuyến nghị.
Một quy trình bảo trì chuyên nghiệp được thực hiện nghiêm ngặt qua 6 bước:
- Tiếp nhận & Khảo sát Hiện trạng:
- Thu thập hồ sơ kỹ thuật, lịch sử vận hành của trạm.
- Khảo sát thực tế, sử dụng thiết bị chuyên dụng như dịch vụ scan nhiệt tủ điện (Thermal Scan) để phát hiện các điểm phát nhiệt bất thường.
- Lập Phương án Kỹ thuật & An toàn:
- Xây dựng phương án thi công chi tiết, danh mục công việc, nhân sự.
- Lập phương án an toàn điện và biện pháp tổ chức, trình duyệt với đơn vị quản lý vận hành.
- Tổ chức Cô lập & Cắt điện (Nếu cần):
- Phối hợp với trung tâm điều độ để thực hiện cắt điện an toàn.
- Thực hiện các biện pháp an toàn tuyệt đối: đặt rào chắn, treo biển báo, kiểm tra hết điện và thi công tiếp địa di động tại khu vực công tác.
- Thực hiện Bảo trì & Thí nghiệm:
- Tiến hành vệ sinh cách điện, siết lại các đầu cốt, xử lý các điểm tiếp xúc.
- Thực hiện các phép thí nghiệm điện chi tiết cho từng thiết bị (nêu rõ ở mục dưới).
- Hiệu chỉnh, Đóng điện & Nghiệm thu:
- Hiệu chỉnh các cơ cấu cơ khí (máy cắt, dao cách ly) và các rơ-le bảo vệ.
- Dọn dẹp, tháo tiếp địa, kiểm tra an toàn lần cuối và phối hợp đóng điện.
- Theo dõi thông số vận hành của trạm (dòng, áp, nhiệt độ) trong 24 giờ sau khi đóng điện.
- Lập Báo cáo & Đưa ra Khuyến nghị:
- Tổng hợp kết quả thí nghiệm, hình ảnh trước/sau bảo trì vào báo cáo kỹ thuật.
- Phân tích, so sánh với tiêu chuẩn (TCVN, IEC) và đưa ra các khuyến nghị cụ thể (ví dụ: cần lọc dầu MBA trong 3 tháng tới, thay thế chống sét van pha B).
Các Hạng Mục Bảo Trì & Thí Nghiệm Cốt Lõi
Các hạng mục cốt lõi bao gồm: (1) Máy biến áp (thí nghiệm dầu DGA, cách điện, OLTC), (2) Máy cắt (đo thời gian, tiếp xúc), (3) Dao cách ly, (4) Biến dòng/Biến áp, (5) Chống sét van, (6) Tụ bù, và (7) Hệ thống rơ-le bảo vệ.
Đây là các hạng mục kỹ thuật chi tiết được thực hiện trong Bước 4 của quy trình:
1. Máy biến áp (MBA) 110kV
Bảo trì MBA 110kV tập trung vào thí nghiệm dầu (DGA, độ axit, điện áp đánh thủng), thí nghiệm điện (điện trở cách điện, tỷ số biến, tổn hao) và kiểm tra cơ khí (bộ OLTC, hệ thống làm mát).
Đây là hạng mục quan trọng nhất trong gói bảo trì máy biến áp.
- Kiểm tra bên ngoài: Mức dầu, đồng hồ nhiệt độ, rò rỉ dầu, tình trạng sứ, hệ thống làm mát (quạt, bơm dầu).
- Thí nghiệm Dầu Cách điện: Lấy mẫu dầu để phân tích:
- Điện áp đánh thủng (kV) – Yêu cầu > 60kV/2.5mm.
- Kiểm tra độ axit của dầu máy biến áp (mgKOH/g) – Yêu cầu < 0.1.
- Hàm lượng nước (ppm) – Yêu cầu < 20ppm.
- Phân tích khí hòa tan (DGA) – Phương pháp cốt lõi để “chẩn đoán” sức khỏe bên trong MBA.
- Thí nghiệm Điện:
- Đo điện trở cách điện (Megger) các cuộn dây – Yêu cầu > 2000 MΩ ở 5kV.
- Thí nghiệm đo tổn hao không tải và đo điện trở một chiều (DC) cuộn dây.
- Đo tỷ số biến (TTR) và kiểm tra bộ điều áp dưới tải (OLTC).
- Xử lý (Nếu cần): Nếu kết quả thí nghiệm xấu hoặc có dấu hiệu hỏng dầu máy biến áp, đơn vị bảo trì sẽ tiến hành dịch vụ lọc dầu máy biến áp chuyên dụng.
2. Máy cắt (Circuit Breaker) 110kV
Bảo trì máy cắt 110kV tập trung vào đo thời gian đóng/cắt (phải < 60ms), đo điện trở tiếp xúc (phải < 100 µΩ), và kiểm tra cơ cấu truyền động cùng chất lượng khí SF6.
Là thiết bị đóng cắt quan trọng nhất, phải tác động chính xác khi có sự cố.
- Kiểm tra cơ cấu truyền động (khí nén, lò xo, thủy lực).
- Đo thời gian đóng, cắt, và độ đồng thời của 3 pha (sai lệch < 2ms).
- Đo điện trở tiếp xúc của tiếp điểm chính (Yêu cầu < 100 µΩ).
- Thí nghiệm điện trở cách điện và kiểm tra áp suất, chất lượng khí SF6 (nếu là máy cắt SF6).
3. Dao cách ly (Disconnector) & Dao tiếp địa (Earthing Switch)
Hạng mục này tập trung vào kiểm tra cơ cấu truyền động, đo điện trở tiếp xúc (phải < 200 µΩ), và xác minh hệ thống khóa chéo (interlock) an toàn.
- Kiểm tra và hiệu chỉnh cầu dao cách ly (cơ cấu truyền động, tiếp điểm).
- Đo điện trở tiếp xúc của lưỡi dao (Yêu cầu < 200 µΩ).
- Kiểm tra hệ thống khóa chéo (interlock) an toàn giữa máy cắt và dao cách ly.
4. Biến dòng (CT) & Biến điện áp (VT/CVT)
Bảo trì CT/VT/CVT bao gồm đo điện trở cách điện (> 1000 MΩ), đo tỷ số biến (sai số < 0.5%), và kiểm tra đặc tính V-A của CT bảo vệ.
- Kiểm tra cách điện (Megger) – Yêu cầu > 1000 MΩ.
- Đo tỷ số biến và kiểm tra đặc tính V-A (đối với CT).
- Kiểm tra sơ đồ đấu dây, tham khảo 4 cách lắp đặt biến dòng (CT) tiêu chuẩn.
5. Chống sét van (Surge Arrester)
Bảo trì CSV 110kV chủ yếu là vệ sinh bề mặt cách điện và đo dòng rò (leakage current), so sánh với giá trị của nhà sản xuất (< 500 µA) để đánh giá nguy cơ hỏng hóc.
- Là một phần quan trọng của hệ thống chống sét toàn trạm.
- Vệ sinh bề mặt cách điện (sứ hoặc polymer).
- Đo dòng rò (leakage current) bằng thiết bị chuyên dụng để đánh giá tình trạng.
6. Hệ thống Tụ bù (Capacitor Bank)
Bảo trì tụ bù 110kV bao gồm kiểm tra trực quan (phồng, rò rỉ) và đo điện dung (Capacitance) của từng tụ, đảm bảo độ mất cân bằng < 5%.
- Các tụ bù 3 pha giúp cải thiện hệ số công suất, giảm công suất phản kháng là gì.
- Kiểm tra trực quan (dấu hiệu phồng, rò rỉ dầu).
- Đo điện dung (Capacitance) của từng tụ và kiểm tra bộ điều khiển.
7. Hệ thống Điều khiển & Bảo vệ
Hạng mục này bao gồm thí nghiệm, hiệu chỉnh rơ-le (kiểm tra đặc tuyến, thời gian tác động), kiểm tra nguồn ắc quy (đo nội trở, dung lượng), và xác minh tín hiệu SCADA.
- Thí nghiệm, hiệu chỉnh tất cả các rơ-le bảo vệ (so lệch, quá dòng, rơ le bảo vệ mất pha, khoảng cách…).
- Kiểm tra hệ thống nguồn tự dùng (AC/DC, ắc quy, máy nạp).
- Kiểm tra tín hiệu SCADA, hệ thống giám sát năng lượng (PME) và giám sát từ xa.
- Kiểm tra hệ thống tiếp địa của toàn trạm.
Dấu Hiệu Trạm 110kV Cần Bảo Trì Khẩn Cấp

Các dấu hiệu khẩn cấp bao gồm: phát nhiệt > 75°C tại các điểm nối, tiếng kêu phóng điện, rò rỉ dầu, rơ-le tác động bất thường, và thông số vận hành lệch pha nghiêm trọng.
Nếu bạn quan sát thấy bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, cần phải liên hệ ngay với đơn vị bảo trì chuyên nghiệp:
- Phát nhiệt bất thường: Các điểm nối, đầu cốt nóng lên (cần dịch vụ scan nhiệt để định vị chính xác).
- Tiếng kêu lạ: Tiếng “rè rè” lớn, hoặc tiếng “phóng điện”. Đây có thể là dấu hiệu của phóng điện cục bộ, cần dịch vụ đo phóng điện cục bộ online để kiểm tra ngay.
- Rò rỉ dầu: Một trong các dấu hiệu hỏng dầu máy biến áp rõ rệt.
- Rơ-le bảo vệ tác động: Rơ-le nhảy (trip) không rõ nguyên nhân.
- Thông số vận hành bất thường: Điện áp, dòng điện dao động mạnh hoặc lệch pha nghiêm trọng.
Liên Hệ Dịch Vụ Bảo Trì 110kV Chuyên Nghiệp
Bạn nên liên hệ một đơn vị chuyên nghiệp như KTH Electric, có đầy đủ năng lực pháp lý, thiết bị thí nghiệm chuyên dụng (Hợp bộ Thử nghiệm rơ-le, máy đo DGA…), và đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm.
Việc bảo trì trạm 110kV đòi hỏi chuyên môn cao, thiết bị thí nghiệm chuyên dụng và tuân thủ an toàn tuyệt đối. KTH Electric cung cấp trọn gói dịch vụ bảo trì hệ thống điện cho các trạm biến áp, nhà máy và tòa nhà.
Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn, khảo sát và nhận báo giá chi tiết cho hạng mục bảo trì trạm 110kV của bạn.


Nội dung được phát triển bởi đội ngũ Meraki Center với mục đích chia sẻ và tăng trải nghiệm khách hàng. Mọi ý kiến đóng góp xin vui lòng liên hệ tổng đài chăm sóc: 1900 0000 hoặc email: [email protected]