Hóa chất Clo có độc không? Cách sử dụng Chrorine cho bể bơi an toàn

Clo hoặc clo (clo) là gì, clo là một nguyên tố hóa học (được biểu thị bằng CL, số nguyên tử là 17). Trong điều kiện bình thường, nó tồn tại dưới dạng khí (CL2), có màu vàng nhạt, mùi tối là duy nhất. Clo được làm nổi bật như một quá trình oxy hóa mạnh, vì vậy nó thường được coi là “vị cứu tinh” trong lĩnh vực khử trùng và xử lý nước. Ví dụ: Xử lý nước bể bơi, xử lý nước tại ao nuôi trồng thủy sản, chất khử trùng khử trùng tại các cơ sở y tế và bệnh viện.

Vậy clo có độc không? Hãy để Vietchem tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây

Tôi, clo là gì? Clo có độc không?

Clo có độc không? Câu trả lời là có. Clo là một hóa chất độc hại cần được sử dụng cẩn thận để đảm bảo an toàn.

Độc tính của clo phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• Hình thức hiện có: khí clo (CL₂) là dạng nguy hiểm nhất, có khả năng độc tính cấp tính nghiêm trọng khi hít vào. Các dung dịch clo cô đặc có thể gây ra tác hại tương tự.

• Nồng độ: Nồng độ clo càng cao, thiệt hại càng mạnh.

• Thời gian và đường tiếp xúc: Tiếp xúc ngắn với nồng độ cao nghiêm trọng; Tiếp xúc lâu dài với nồng độ thấp (như clo dư trong nước máy) có thể gây ra tác dụng mãn tính. Con đường độc hại bao gồm: hít vào, nuốt hoặc tiếp xúc qua da và mắt.

• Cơ chế độc hại: Khi clo (đặc biệt là khí hoặc các hợp chất oxy hóa mạnh như hypoclores – HOCL) được tiếp xúc với mô ẩm trong cơ thể, nó gây ra phản ứng oxy hóa mạnh, dẫn đến tổn thương tế bào, kích thích nghiêm trọng, thậm chí là bỏng hóa học.

II, Tác dụng sức khỏe phổ biến khi bơi trong nước với clo (và chloramines)

Tác động trực tiếp đến sức khỏe, đặc biệt là trong môi trường hồ bơi được báo hiệu như:

• Mắt: Clo và các chất được tạo ra trong quá trình phản ứng sẽ gây ra đỏ, cháy, cay, sưng, nghiêm trọng hơn cũng gây ra viêm kết mạc. Nguyên nhân chính của clo là rửa sạch màng nước mắt, khiến mắt mất lớp bảo vệ, vì vậy các vấn đề về mắt sẽ xuất hiện như đã đề cập ở trên
• Da: Nồng độ clo cao có thể gây khô, ngứa, bong tróc, đỏ và cũng mắc bệnh vẩy nến nghiêm trọng, bệnh chàm nếu bạn đang bị. Lý do là clo đã rửa sạch dầu tự nhiên trên da, vì vậy da bị mất lớp bảo vệ
• Tóc: Khi tiếp xúc với clo trong một thời gian dài, nó sẽ khiến tóc khô, chất xơ, giòn và phai màu với các loại tóc nhuộm
• Hệ hô hấp: clo và chloramines bay hơi trong không khí gây ho, hắt hơi, tắc nghẽn mũi, chảy nước mũi, đau họng, khó thở. Đặc biệt là ở những người có tiền sử bệnh hô hấp (hen suyễn, viêm phế quản)
• Tiêu hóa: Nếu bạn vô tình nuốt nước trong hồ bơi có thể bị buồn nôn và khó chịu ở bụng. Tuy nhiên, trường hợp này không nguy hiểm với nước tiêu chuẩn

Tác động sức khỏe phổ biến khi bơi trong nước có clo

II, Sử dụng clo hoàn toàn an toàn cho bể bơi: Hướng dẫn chi tiết cho người vận hành và người bơi

1, kiểm soát nồng độ clo trong nước hồ bơi là chìa khóa

• Nồng độ clo tự do (clo tự do):

Theo tiêu chuẩn quốc gia về chất lượng nước sạch (QCVN 01-1: 2018/byt), có các quy định về clo còn lại miễn phí ở mức 0,2-1.0 mg/L. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia và nhà điều hành bể bơi ở Việt Nam, nên duy trì nồng độ clo còn lại trong phạm vi 0,6 – 1,5 mg/L, với mức độ lý tưởng là 1 – 3 mg/L để đảm bảo hiệu quả khử trùng và an toàn cho người bơi.

• PH: Duy trì độ pH ở 7,2 – 7.6 pH sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất đến hiệu ứng khử trùng của clo. Độ pH quá cao sẽ khiến clo bị mất hiệu quả, trong khi pH quá thấp sẽ làm tăng nguy cơ kích ứng mắt và da khi sử dụng nước.
• Nồng độ chloramines (clo kết hợp): Nồng độ nên được giữ dưới 0,2 mg/L. Nếu vượt quá, cần phải thực hiện “điều trị sốc” để loại bỏ chloramines.

2. Cách kiểm tra nước bể bơi

Bộ kiểm tra nước hồ bơi phổ biến trên thị trường

• Bộ thử nghiệm chất lỏng/thả: có độ chính xác tương đối cao, đo nhiều chỉ số quan trọng (clo miễn phí, pH, đôi khi là clo tổng)
• Giấy kiểm tra nước (dải thử): Các dải chứa miếng ngâm hóa chất, thay đổi màu khi nhúng trong nước, đo các chỉ số quan trọng cùng một lúc (clo tự do, pH, tổng clo, tổng độ kiềm, độ cứng …

Cách kiểm tra nước bể bơi cơ bản:

• Lấy nước: Lấy các mẫu nước từ bể 30cm – 45cm và ở độ sâu 30cm – 45cm so với mặt nước. Tránh đi gần tường hoặc miệng, mút.
• Kiểm tra nước: Tiến hành kiểm tra nước và đọc kết quả, chú ý đến các chỉ số clo miễn phí, pH, chloramines

Tần suất kiểm tra nước: hàng ngày. Đây là mức tối thiểu, đặc biệt là đối với các bể bơi có các hoạt động thường xuyên và đặc biệt là khi những thay đổi xảy ra (mưa lớn, khách bơi tăng mạnh, nước cho thấy các dấu hiệu bất thường)

Cách kiểm tra nước bể bơi

3. Hướng dẫn cho clo an toàn cho người vận hành

Chọn loại clo thích hợp:

Bột clo/hạt (canxi hypochlorite – hypo canxi, hoặc thường được gọi là clo 70%):

• Ưu điểm: Chứa hàm lượng clo hoạt động cao (khoảng 65-75%), tương đối ổn định, giá cả hợp lý.
• Nhược điểm: Có thể làm tăng độ cứng canxi trong nước theo thời gian, cần phải hòa tan trước xung, tạo ra dư lượng không hòa tan.
• Cách trộn/sử dụng: Khi trộn, bạn cần hòa tan hoàn toàn vào nước trong thùng/hộp nhựa chuyên dụng trước khi trải dung dịch vào bể. Không trực tiếp đổ bột/hạt vào bể.

Viên clo (axit trichloroisocyanuric – dạng máy tính bảng TCCA 90%):

• Ưu điểm: Hàm lượng clo hoạt động rất cao (khoảng 90%), hòa tan chậm, ổn định (chứa axit cyanuric), thuận tiện cho các bể bơi với thiết bị mở rộng tự động.
• Nhược điểm: axit mạnh, giảm pH và có thể gây ra sự ăn mòn của thiết bị nếu được đặt trực tiếp trong skimmer (thường được khuyến nghị sử dụng nam châm nổi hoặc trực tuyến).
• Cách trộn/sử dụng: Chủ yếu được sử dụng bằng cách đặt viên clo trên clo đặc biệt (nổi hoặc gắn vào đường ống).

Clo Water (Natri hypochlorite – Javen Industrial):

• Ưu điểm: Dễ sử dụng với máy bơm định lượng tự động, hòa tan hoàn toàn trong nước khi sử dụng và không tạo ra trầm tích.
• Nhược điểm: Hàm lượng clo hoạt hóa thấp hơn (từ 10-12% khi được sản xuất, dễ dàng phân hủy và giảm nồng độ nhanh chóng khi được bảo quản), tăng pH, khi được sử dụng cần lưu trữ số lượng lớn hơn.
• Cách trộn/sử dụng: Thường tự động mở rộng vào hệ thống tuần hoàn bằng bơm định lượng. Nếu thủ công, được pha loãng cẩn thận trước khi sử dụng và tuân thủ nghiêm ngặt an toàn.

Ghi chú: “Nguyên tắc vàng” Được Luôn đặt hóa chất trong nước, không làm ngược lại. Điều sai là đổ nước vào các hóa chất clo đậm đặc (đặc biệt là dạng bột/hạt) có thể gây ra phản ứng mạnh, nhiệt lớn, tạo ra khói hoặc khí độc hại (như khí clo), thậm chí gây nổ hoặc lửa.

Cách an toàn

• Tính liều dựa trên kết quả xét nghiệm và khối lượng bể.

Khi clo và bể bơi, nếu quá ít, nó sẽ không hiệu quả để khử trùng, nếu nó sẽ gây ra nhiều mùi khó chịu, có hại cho người dùng và thiết bị. Liều lượng phải được tính toán dựa trên kết quả kiểm tra nước hiện tại, khối lượng thực tế của hồ bơi, hàm lượng clo hoạt động của sản phẩm, hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất: mỗi nhà sản xuất có thể có liều lượng cụ thể cho mỗi điều kiện nước.

• Hóa chất pha loãng ở những nơi thoáng khí và sử dụng thùng chuyên dụng khi trộn hóa chất (không chia sẻ các công cụ với các hoạt động hàng ngày khác)
• Sử dụng thiết bị clo tự động, hoặc trải chậm trong gió, không đổ trực tiếp vào bể.
• Clo vào buổi tối để giảm sự phân hủy do các tia cực tím của clo phân hủy mặt trời rất nhanh.

Hướng dẫn clo an toàn

Thực hiện điều trị sốc (sốc)

Điều trị sốc là một lượng clo lớn hơn nhiều so với liều bảo trì hàng ngày vào hồ bơi. Điều này được thực hiện khi

• Nồng độ chloramines (clo) cao (thường trên 0,2 mg/L), gây ra mùi khó chịu.
• Âm nhạc, nước nghèo.
• Bắt đầu rêu, tảo.
• Sau một số lượng lớn người dùng hoặc sau khi hồ bơi bị ô nhiễm (ví dụ, sau mưa lớn).
• Khi nồng độ clo tự do không duy trì mặc dù nó vẫn là hóa chất thường xuyên.

Các biện pháp phòng ngừa chung khi thao tác với hóa chất:

• Luôn sử dụng các thiết bị bảo vệ đầy đủ (găng tay, kính, mặt nạ, quần áo bảo vệ) khi tiếp xúc với hóa chất
• Hoạt động ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh xa các nguồn nhiệt, vật liệu dễ cháy để giảm nguy cơ hít hoặc gây cháy
• Hoàn toàn không bao giờ trộn các hóa chất bể bơi với nhau hoặc với các hóa chất khác (đặc biệt là axit, amoniac, các chất hữu cơ).
• Đảm bảo hệ thống thông gió đặc biệt bể bơi trong nhà.

Bảo quản hóa học an toàn:

• Ở một nơi mát mẻ, khô ráo, tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp.
• Lưu trữ riêng biệt, sạch sẽ.
• Đóng bao bì.
• Nằm ngoài tầm với của trẻ em và vật nuôi.
• Tránh xa nhiệt, lửa và hóa chất không tương thích.

An toàn cho người bơi:

• Thực hiện bồn tắm với xà phòng trước khi đi vào bể, để loại bỏ các tác nhân chính gây ra các phản ứng clo như mồ hôi, dầu và mỹ phẩm.
• Tắm sau khi bơi: Giúp loại bỏ hóa chất và bụi bẩn sau khi bơi
• Sử dụng kính bảo hộ bơi chất lượng tốt: Giúp bảo vệ mắt khỏi tác dụng của clo liên quan đến các vấn đề về mắt
• Không đi vào nhà vệ sinh trong hồ bơi: Nước tiểu là nguồn chính của urê, chất này phản ứng mạnh mẽ với clo
• Tránh nuốt nước bể bơi nước: Nước bể bơi có thể gây ra mầm bệnh
• Nếu nhạy cảm: Những người có làn da nhạy cảm hoặc tiền sử bệnh hô hấp nên xem xét thời gian và tần suất bơi
• Nếu bạn ngửi thấy mùi clo mạnh, bạn nên thông báo cho quản lý và hạn chế bơi lội.

Iii, sơ cứu khẩn cấp khi gặp vấn đề với clo tại hồ bơi

Mặc dù bạn đã tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa, nhưng sự cố với hóa chất clo vẫn có thể xảy ra. Đây là các trường hợp và các bước khi gặp phải

• Hít phải hơi tập trung (khi xử lý hóa chất): Di chuyển nạn nhân ngay lập tức đến một nơi có không khí trong lành, thoáng mát. Giữ ấm cho nạn nhân. Gọi khẩn cấp ngay lập tức nếu nạn nhân có dấu hiệu khó thở
• Hóa chất cô đặc dính vào da hoặc mắt: Loại bỏ quần áo dính hóa học ngay lập tức và rửa sạch dưới vòi chảy liên tục trong 15-20 phút (ưu tiên nước ấm nếu có). Đưa nạn nhân ngay lập tức đến cơ sở y tế gần nhất để được các bác sĩ kiểm tra và điều trị
• Hóa chất tập trung nuốt: Hoàn toàn không gây nôn theo bất kỳ cách nào. Cho nạn nhân của nước uống hoặc sữa nếu thức. Vui lòng gọi cho khẩn cấp ngay lập tức tại số điện thoại (115)

  

IV, khi nào để tìm kiếm hỗ trợ y tế?

Sau khi thực hiện các biện pháp sơ cứu cần thiết, nếu nạn nhân gặp phải bất kỳ trường hợp nào sau đây, anh ta phải đưa nạn nhân đến các cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi khẩn cấp (số 115) ngay lập tức.

• Nạn nhân gặp khó khăn trong việc thở, thở hoặc thắt ngực
• Hóa chất bỏng ở da hoặc mắt: đỏ và phồng rộp, không làm dịu sau khi rửa, đỏ, đau, mờ, sưng hoặc rách.

• Hóa chất nuốt tập trung

• Các triệu chứng kéo dài hoặc xấu đi sau khi tiếp xúc: nạn nhân cho thấy ho khô, đau họng, đau đầu, chóng mặt kéo dài liên tục trong nhiều giờ sau khi tiếp xúc với clo. Mặc dù kích ứng da đã được rửa sạch (đây là dấu hiệu của tổn thương sâu)

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng