Báo Cáo Nghiên Cứu Khả Thi Đầu Tư Xây Dựng: A-Z từ Chuyên Gia (2025)

Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng là một tài liệu quan trọng, đóng vai trò then chốt trong quá trình ra quyết định đầu tư. Vậy, báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng là gì và tại sao nó lại cần thiết? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan và chi tiết về báo cáo này, từ định nghĩa, mục đích, nội dung đến quy trình thẩm định.

1. Báo Cáo Nghiên Cứu Khả Thi Đầu Tư Xây Dựng Là Gì?

Theo Điều 52 Luật Xây dựng 2014 sửa đổi 2020, báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng là tài liệu trình bày chi tiết các nội dung nghiên cứu về:

• Sự cần thiết của dự án.
• Mức độ khả thi về mặt kỹ thuật, tài chính, kinh tế, xã hội.
• Hiệu quả của việc đầu tư xây dựng dựa trên phương án thiết kế cơ sở đã chọn.

Báo cáo này đóng vai trò là cơ sở quan trọng để các nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước xem xét và đưa ra quyết định đầu tư xây dựng cuối cùng. Nó giúp trả lời câu hỏi quan trọng: “Liệu dự án này có đáng để đầu tư hay không?”.

2. Khi Nào Cần Lập Báo Cáo Nghiên Cứu Khả Thi Đầu Tư Xây Dựng?

Không phải dự án nào cũng yêu cầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Theo quy định, chủ đầu tư cần lập báo cáo này trừ các trường hợp sau:

• Dự án chỉ cần lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng:
  • Công trình xây dựng sử dụng cho mục đích tôn giáo.
  • Công trình xây dựng quy mô nhỏ và các công trình khác theo quy định của Chính phủ.
• Xây dựng nhà ở riêng lẻ: Chủ đầu tư không cần lập dự án hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng.

Đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, trước khi lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, chủ đầu tư cần lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng. Các dự án khác có cần lập báo cáo tiền khả thi hay không sẽ do người quyết định đầu tư xem xét và quyết định.

Ví dụ: Một dự án xây dựng khu đô thị mới với tổng mức đầu tư lớn sẽ yêu cầu cả Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và Báo cáo nghiên cứu khả thi, trong khi một dự án xây dựng nhà xưởng nhỏ có thể chỉ cần Báo cáo kinh tế – kỹ thuật.

3. Nội Dung Của Báo Cáo Nghiên Cứu Khả Thi Đầu Tư Xây Dựng

Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng bao gồm nhiều nội dung quan trọng, trong đó, thiết kế cơ sở là một phần không thể thiếu.

3.1. Thiết Kế Cơ Sở

Thiết kế cơ sở cần đạt được mục tiêu của dự án, phù hợp với công trình và đảm bảo sự đồng bộ khi đưa vào khai thác. Nội dung thiết kế cơ sở bao gồm:

• Vị trí xây dựng, hướng tuyến công trình, danh mục và quy mô, loại, cấp công trình thuộc tổng mặt bằng xây dựng.
• Phương án công nghệ, kỹ thuật và thiết bị được lựa chọn (nếu có).
• Giải pháp về kiến trúc, mặt bằng, mặt cắt, mặt đứng công trình, các kích thước, kết cấu chính của công trình xây dựng.
• Giải pháp về xây dựng, vật liệu chủ yếu được sử dụng, ước tính chi phí xây dựng cho từng công trình.
• Phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài công trình, giải pháp phòng, chống cháy, nổ.
• Tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng và kết quả khảo sát xây dựng để lập thiết kế cơ sở.

3.2. Các Nội Dung Khác Của Báo Cáo Nghiên Cứu Khả Thi

Ngoài thiết kế cơ sở, báo cáo cần trình bày các nội dung sau:

• Sự cần thiết và chủ trương đầu tư, mục tiêu đầu tư xây dựng, địa điểm xây dựng và diện tích sử dụng đất, quy mô công suất và hình thức đầu tư xây dựng.
• Khả năng bảo đảm các yếu tố để thực hiện dự án như sử dụng tài nguyên, lựa chọn công nghệ thiết bị, sử dụng lao động, hạ tầng kỹ thuật, tiêu thụ sản phẩm, yêu cầu trong khai thác sử dụng, thời gian thực hiện, phương án giải phóng mặt bằng xây dựng, tái định cư (nếu có), giải pháp tổ chức quản lý thực hiện dự án, vận hành, sử dụng công trình và bảo vệ môi trường.
• Đánh giá tác động của dự án liên quan đến việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, tái định cư; bảo vệ cảnh quan, môi trường sinh thái, an toàn trong xây dựng, phòng, chống cháy, nổ và các nội dung cần thiết khác.
• Tổng mức đầu tư và huy động vốn, phân tích tài chính, rủi ro, chi phí khai thác sử dụng công trình, đánh giá hiệu quả kinh tế – xã hội của dự án.
• Kiến nghị cơ chế phối hợp, chính sách ưu đãi, hỗ trợ thực hiện dự án.
• Các nội dung khác có liên quan.

Ví dụ: Báo cáo cần phân tích chi tiết về thị trường tiêu thụ sản phẩm của dự án (nếu có), đánh giá tác động môi trường và đề xuất các biện pháp giảm thiểu. Phân tích tài chính cần chỉ ra các chỉ số như NPV (Giá trị hiện tại ròng), IRR (Tỷ suất hoàn vốn nội bộ), thời gian hoàn vốn để đánh giá tính khả thi về mặt tài chính.

4. Quy Trình Thẩm Định Báo Cáo Nghiên Cứu Khả Thi Đầu Tư Xây Dựng

Quy trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng tại cơ quan chuyên môn về xây dựng gồm các bước sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ trình thẩm định

Hồ sơ bao gồm:

• Tờ trình của chủ đầu tư (có mẫu kèm theo).
• Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng.
• Các tài liệu, văn bản có liên quan.

Bước 2: Thẩm định hồ sơ và trả kết quả

Cơ quan chuyên môn sẽ tiếp nhận, kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ. Trong vòng 5 ngày làm việc, cơ quan này sẽ:

• Yêu cầu bổ sung hồ sơ (nếu cần, chỉ yêu cầu một lần).
• Trả lại hồ sơ nếu không đủ điều kiện.
• Lấy ý kiến của các cơ quan liên quan về phòng cháy chữa cháy (nếu chủ đầu tư yêu cầu).

Cơ quan chuyên môn sẽ từ chối tiếp nhận hồ sơ nếu:

• Trình thẩm định không đúng thẩm quyền.
• Không thuộc đối tượng phải thẩm định.
• Hồ sơ không đảm bảo tính pháp lý hoặc không hợp lệ.

Bước 3: Bổ sung hồ sơ (nếu có)

Nếu được yêu cầu bổ sung, người đề nghị thẩm định cần thực hiện trong vòng 20 ngày. Nếu không, cơ quan chuyên môn sẽ dừng thẩm định.

Trong quá trình thẩm định, cơ quan chuyên môn có thể tạm dừng thẩm định (không quá 1 lần) để yêu cầu khắc phục các lỗi sai trong hồ sơ. Kết quả thẩm định cần đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu đối với từng nội dung, các yêu cầu đối với người đề nghị thẩm định, người quyết định đầu tư. Kết quả thẩm định sẽ được gửi đồng thời cho cơ quan quản lý xây dựng ở địa phương.

Lưu ý: Trong quá trình thẩm định, cơ quan chuyên môn có thể yêu cầu người đề nghị thẩm định lựa chọn tổ chức, cá nhân có đủ năng lực để thẩm tra các nội dung cần thiết.

Kết luận

Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng là một công cụ không thể thiếu để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của dự án đầu tư. Việc hiểu rõ về báo cáo này, từ khái niệm, nội dung đến quy trình thẩm định, sẽ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng