Quân Ngụy: Lực Lượng Chủ Yếu “Chiến Tranh Đặc Biệt” & Sự Thật Ít Ai Biết

Quân Ngụy: Lực Lượng Chủ Yếu Trong Chiến Lược “Chiến Tranh Đặc Biệt” Của Mỹ (1961-1965)

Từ giữa năm 1961, Hoa Kỳ đã triển khai chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” tại miền Nam Việt Nam, một cuộc chiến tranh “dùng người Việt đánh người Việt”. Vậy lực lượng chủ yếu của chiến tranh đặc biệt là gì? Đó chính là quân đội ngụy quyền, được Mỹ tổ chức, trang bị, huấn luyện và chỉ huy. Chiến lược này không chỉ nhằm xâm lược miền Nam mà còn là một thử nghiệm chiến tranh để đàn áp các phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

Kế hoạch Xtalây-Taylo: Gọng Kìm Kìm Kẹp Cách Mạng

Để thực hiện “Chiến tranh đặc biệt”, Mỹ đã đề ra kế hoạch Xtalây-Taylo với ba biện pháp chiến lược:

1. Xây dựng và tăng cường quân ngụy: Lực lượng này, dưới sự chỉ huy của cố vấn Mỹ và yểm trợ của một số đơn vị quân đội Mỹ, sẽ sử dụng chiến thuật cơ động bằng máy bay trực thăng và xe thiết giáp để nhanh chóng tiêu diệt lực lượng cách mạng khi còn yếu. Quân ngụy được xem là lực lượng nòng cốt của chiến tranh đặc biệt.
2. Bình định nông thôn, kiểm soát thành thị: Xây dựng bộ máy kìm kẹp ngụy quyền vững chắc để ngăn chặn phong trào đấu tranh chính trị, bình định đồng bằng và lập các ấp chiến lược. Việc xây dựng bộ máy kìm kẹp được xem là yếu tố then chốt của chiến tranh đặc biệt.
3. Phong tỏa biên giới, kiểm soát ven biển: Cắt đứt sự chi viện từ miền Bắc, cô lập cách mạng miền Nam.

Mỹ hy vọng kế hoạch này sẽ giúp họ giành lại thế chủ động và “bình định” miền Nam trong vòng 18 tháng.

Ngày 18/2/1962, Bộ chỉ huy viện trợ quân sự Mỹ tại Việt Nam (MACV) được thành lập để trực tiếp chỉ huy cuộc chiến tranh xâm lược. Đến cuối năm 1962, quân Mỹ ở miền Nam đã lên tới 11.300 người, cùng với hàng trăm máy bay và tàu chiến các loại. Viện trợ quân sự cho quân ngụy cũng tăng lên gấp bội, giúp lực lượng này tăng nhanh chóng về quân số. Quân số của lực lượng bảo an cũng tăng từ 70.000 tên năm 1960 lên 174.500 tên năm 1962. Lực lượng dân vệ được tổ chức thành các đơn vị nhỏ để chiếm đóng và kìm kẹp nhân dân ở các ấp, xã.

“Ấp Chiến Lược”: Xương Sống Của “Chiến Tranh Đặc Biệt”

Mỹ-Ngụy coi việc bình định, dồn dân, lập ấp chiến lược là nội dung cơ bản, là “xương sống” của chiến lược “chiến tranh đặc biệt”. Đây là biện pháp chủ yếu để tiến hành cuộc chiến tranh tổng lực, với các cuộc hành quân càn quét, đánh phá, triệt hạ làng mạc, dồn dân, chiếm đóng, khống chế quần chúng. Từ tháng 8/1962, Ngô Đình Diệm đã công bố “kế hoạch lập ấp chiến lược toàn quốc”, biến việc này thành “quốc sách” với mục tiêu tập trung 10 triệu dân ở nông thôn vào 1.600 – 1.700 ấp chiến lược vào cuối năm 1962.

Năm 1961, Mỹ-ngụy đã mở 1.253 cuộc hành quân càn quét từ cấp tiểu đoàn trở lên, tăng gấp 4 lần so với năm 1960. Năm 1962, con số này tăng lên 2.577 cuộc, trong đó có trên 200 cuộc hành quân bằng “trực thăng vận”. Đầu năm 1962, Mỹ bắt đầu sử dụng chất độc hóa học để tấn công các vùng căn cứ. Những nỗ lực này đã gây ra nhiều khó khăn và tổn thất cho cách mạng miền Nam.

Phản Công Mạnh Mẽ Từ Cách Mạng Miền Nam

Trước tình hình đó, tháng 1/1961, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã họp để đánh giá tình hình và vạch ra phương hướng, nhiệm vụ cho cách mạng miền Nam. Bộ Chính trị quyết định đẩy mạnh đấu tranh chính trị song song với đấu tranh vũ trang, tiến công địch trên cả hai mặt trận. Lực lượng chính trị và quân sự được xây dựng và mở rộng, căn cứ địa được củng cố, tạo điều kiện để đánh đổ chính quyền Mỹ-Diệm. Quân ủy Trung ương và Ban Thống nhất được giao nhiệm vụ chỉ đạo công tác quân sự ở miền Nam, kiện toàn Trung ương cục miền Nam và tăng cường cán bộ, vũ khí, tài chính và giao thông liên lạc.

Ngày 15/2/1961, các lực lượng vũ trang cách mạng được thống nhất thành Quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Đến cuối năm 1961, quân và dân miền Nam đã phá thế kìm kẹp ở 8.118 thôn, giải phóng hoàn toàn 3.610 thôn với 6,5 triệu/14 triệu dân. Ngày 16/2/1962, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam họp Đại hội lần thứ nhất tại Kà Tum (Tây Ninh), bầu ra ủy ban Trung ương chính thức.

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố tiếp tục đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ tự do dân chủ và đời sống ấm no hạnh phúc cho nhân dân, thực hiện chính sách ngoại giao hòa bình, trung lập. Mười chủ trương trước mắt của Mặt trận đã cụ thể hóa Chương trình hành động Mười điểm, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

Dưới ngọn cờ đoàn kết cứu nước của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, phong trào cách mạng miền Nam đã giữ vững và phát triển mạnh mẽ. Kế hoạch lập “ấp chiến lược” của địch đã vấp phải sự chống đối kiên quyết của đồng bào. Nhiều ấp chiến lược bị phá ngay từ khi mới thành lập, hoặc bị phá đi phá lại nhiều lần, biến thành làng chiến đấu của nhân dân.

Chiến Thắng Ấp Bắc: Bước Ngoặt Của Chiến Tranh Cách Mạng

Trong năm 1962, quân và dân miền Nam đã đánh 19.108 trận, gây nhiều thiệt hại cho địch. Ngày 2/1/1963, chiến thắng vang dội ở Ấp Bắc đã củng cố niềm tin vào khả năng đánh thắng Mỹ. Tại đây, với số quân ít hơn địch mười lần, quân và dân miền Nam đã đánh bại cuộc càn quét của trên 2.000 tên địch, thuộc đủ các binh chủng. Chiến thắng Ấp Bắc đánh dấu sự chuyển biến về chất của chiến tranh cách mạng ở miền Nam, đánh dấu bước trưởng thành của lực lượng vũ trang cách mạng. Chiến thắng này cũng báo hiệu khả năng đánh bại các chiến thuật cơ động bằng máy bay lên thẳng và xe tăng, thiết giáp của Mỹ-ngụy.

Sau chiến thắng Ấp Bắc, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã phát động phong trào “Thi đua Ấp Bắc, diệt giặc lập công”, kiên quyết tiến công tiêu diệt địch, làm phá sản chiến thuật “trực thăng vận” và “thiết xa vận” của chúng.

Đi đôi với đấu tranh quân sự, các cuộc đấu tranh chính trị rộng lớn, mãnh liệt đã thu hút mọi tầng lớp nhân dân tham gia. Trong năm 1963, toàn miền Nam có 34 triệu lượt người tham gia đấu tranh chính trị. Nhân dân đã phá hoàn toàn 2.895 “ấp chiến lược” trong số 6.164 ấp do địch lập ra, số còn lại đã bị phá đi phá lại 5.950 lần. Thế kìm kẹp bị phá vỡ, quyền làm chủ được giành lại ở 12.000 thôn trong tổng số 17.000 thôn toàn miền Nam, giải phóng hơn 5 triệu dân trong tổng số 14 triệu dân.

Khủng Hoảng Ngụy Quyền Và Sự Can Thiệp Trực Tiếp Của Mỹ

Do tác động của đấu tranh vũ trang và phong trào phá “ấp chiến lược”, phong trào đấu tranh chính trị của công nhân, nhân dân lao động, học sinh, sinh viên, tín đồ Phật giáo ở đô thị phát triển rộng khắp. Mỹ-ngụy lún sâu vào thế bị động, mâu thuẫn trong nội bộ ngụy quyền Sài Gòn càng thêm sâu sắc. Đỉnh cao của phong trào đấu tranh chính trị ở các đô thị miền Nam là cuộc xuống đường đấu tranh của 70 vạn nhân dân Sài Gòn ngày 16/6/1963, và cuộc tổng bãi khóa của học sinh, sinh viên Sài Gòn tháng 8/1963.

Sau 1 năm rưỡi thực hiện kế hoạch Xtalây-Taylo, tình thế nguy ngập của ngụy quân, ngụy quyền vẫn không được cải thiện. Mỹ cho rằng nguyên nhân chính là do Ngô Đình Diệm bất tài, bất lực. Tháng 11/1963, Mỹ làm đảo chính, lật đổ Ngô Đình Diệm, đưa Dương Văn Minh rồi Nguyễn Khánh lên thay. Tuy nhiên, tình hình vẫn không được cải thiện.

Từ tháng 3/1964, Mỹ thực hiện kế hoạch Giônxơn – Mắc Namara, nhằm bình định miền Nam trong vòng 2 năm (1964-1965). Chúng tăng thêm cố vấn và lính chiến đấu Mỹ, đưa số quân Mỹ ở miền Nam lên 2 vạn tên vào cuối năm 1964. Phong trào chống Mỹ-Khánh lan rộng khắp miền Nam.

Phong trào đấu tranh sôi sục của nhân dân miền Nam đã đẩy nhanh cuộc khủng hoảng trong ngụy quyền Sài Gòn. Chỉ trong vòng 1 năm rưỡi, từ tháng 11/1963 đến tháng 6/1965, đã xảy ra 14 cuộc đảo chính và phản đảo chính giữa bọn tay sai Mỹ. Các lực lượng vũ trang giải phóng tổ chức nhiều trận đánh táo bạo, gây thiệt hại nặng nề cho quân Mỹ.

Từ ngày 1 đến ngày 8/11/1964, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tổ chức Đại hội lần thứ II, kêu gọi nhân dân miền Nam dốc toàn lực cho cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đại hội đã bầu lại Luật sư Nguyễn Hữu Thọ làm Chủ tịch ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Tháng 12/1964, quân và dân miền Nam giành thắng lợi lớn trong trận Bình Giã (Bà Rịa). Tiếp đó, quân giải phóng tiếp tục tiêu diệt nhiều tiểu đoàn quân chủ lực ngụy trong các trận An Lão, Đèo Nhông, Plâycu, Đồng Xoài, Ba Gia. Trong 6 tháng đầu năm 1965, quân và dân miền Nam đã loại khỏi vòng chiến đấu 90 nghìn tên địch, trong đó có 3 nghìn tên xâm lược Mỹ.

Sự Sụp Đổ Của “Chiến Tranh Đặc Biệt”

Thắng lợi của quân và dân miền Nam đã làm thay đổi so sánh lực lượng trên chiến trường. Lực lượng vũ trang giải phóng đã lớn mạnh vượt bậc, vùng giải phóng được mở rộng, trở thành hậu phương vững chắc của cách mạng miền Nam. Trong khi đó, ngụy quân, ngụy quyền, hệ thống “ấp chiến lược” và thành thị đều bị lung lay tận gốc. “Chiến tranh đặc biệt” đứng trước nguy cơ thất bại hoàn toàn.

Nhận thấy nguy cơ sụp đổ của ngụy quân, ngụy quyền, Mỹ đã đưa lực lượng chiến đấu của Mỹ trực tiếp tiến hành “chiến tranh cục bộ” ở miền Nam, đồng thời mở cuộc chiến tranh phá hoại đối với miền Bắc.

Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ thất bại do sự phản kháng mạnh mẽ của nhân dân Việt Nam, sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, và sự hỗ trợ từ miền Bắc. Mặc dù quân ngụy đóng vai trò chủ lực trong chiến tranh đặc biệt, nhưng không thể bù đắp được sự yếu kém về tinh thần và sự ủng hộ từ nhân dân.

Tài liệu tham khảo:

• Văn kiện Đảng Cộng sản Việt Nam.
• Lịch sử Việt Nam.
• Các công trình nghiên cứu về chiến tranh Việt Nam.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng