Báo cáo đánh giá tác động môi trường là gì?

ĐTM Là Gì?

ĐTM, viết tắt của “Đánh giá tác động môi trường”, là một quy trình quan trọng nhằm phân tích, dự báo và đánh giá các tác động tiềm ẩn của một dự án đầu tư đối với môi trường. Vậy báo cáo đánh giá tác động môi trường là gì? Bài viết này của Meraki Center sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về ĐTM, bao gồm định nghĩa, đối tượng áp dụng, quy trình thực hiện và nội dung chính của báo cáo ĐTM.

Theo khoản 7 Điều 3 Luật Bảo vệ Môi trường 2020, ĐTM được định nghĩa là:

“Quá trình phân tích, đánh giá, nhận dạng, dự báo tác động đến môi trường của dự án đầu tư và đưa ra biện pháp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường.”

Hiểu một cách đơn giản, ĐTM là việc xem xét kỹ lưỡng mọi khía cạnh của một dự án có thể ảnh hưởng đến môi trường, từ đó đề xuất các giải pháp bảo vệ và giảm thiểu tác động tiêu cực.

Dự Án Nào Phải Thực Hiện ĐTM?

Không phải dự án nào cũng cần thực hiện ĐTM. Điều 30 Luật Bảo vệ Môi trường 2020 (sửa đổi bởi Điểm a Khoản 1 Điều 109 Luật Địa chất và Khoáng sản 2024) quy định đối tượng phải thực hiện ĐTM bao gồm:

1. Dự án đầu tư nhóm I quy định tại khoản 3 Điều 28 của Luật này.
2. Dự án đầu tư nhóm II quy định tại các điểm c, d, đ và e khoản 4 Điều 28 của Luật này.

Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ không phải thực hiện ĐTM, bao gồm:

• Dự án đầu tư công khẩn cấp theo quy định của pháp luật về đầu tư công.
• Dự án đầu tư hoặc phương án khai thác khoáng sản nhóm IV theo quy định của pháp luật về địa chất, khoáng sản của tổ chức được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền chấp thuận, lựa chọn là nhà thầu thi công để phục vụ các dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công khẩn cấp, công trình, hạng mục công trình thuộc chương trình mục tiêu quốc gia theo quy định của pháp luật về đầu tư công, thực hiện các biện pháp huy động khẩn cấp để kịp thời ứng phó với tình huống khẩn cấp về thiên tai, thi công các công trình phòng, chống thiên tai theo quy định của pháp luật về phòng, chống thiên tai.

Vậy, cụ thể những dự án nào thuộc nhóm I và nhóm II cần ĐTM?

• Dự án Nhóm I: Thường là các dự án có quy mô lớn, công suất lớn và có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, hoặc các dự án có yếu tố nhạy cảm về môi trường. Ví dụ: nhà máy điện, khu công nghiệp, dự án khai thác khoáng sản quy mô lớn…



• Dự án Nhóm II: Các dự án có quy mô trung bình hoặc nhỏ, nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường như sử dụng đất, khai thác tài nguyên nước, di dân tái định cư với quy mô trung bình…

Để biết chính xác dự án của bạn có thuộc đối tượng phải thực hiện ĐTM hay không, bạn nên tham khảo trực tiếp Luật Bảo vệ Môi trường 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Ai Chịu Trách Nhiệm Thực Hiện ĐTM?

Điều 31 Luật Bảo vệ Môi trường 2020 quy định:

“Đánh giá tác động môi trường do chủ dự án đầu tư tự thực hiện hoặc thông qua đơn vị tư vấn có đủ điều kiện thực hiện. Đánh giá tác động môi trường được thực hiện đồng thời với quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tài liệu tương đương với báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án.”

Như vậy, chủ dự án đầu tư có trách nhiệm thực hiện ĐTM, nhưng có thể tự thực hiện hoặc thuê đơn vị tư vấn có đủ năng lực.

Nội Dung Chính Của Báo Cáo ĐTM

Báo cáo ĐTM là kết quả của quá trình đánh giá tác động môi trường. Theo khoản 1 Điều 32 Luật Bảo vệ Môi trường 2020, nội dung chính của báo cáo bao gồm:

• Thông tin chung: Xuất xứ dự án, chủ dự án, cơ quan phê duyệt, căn cứ pháp lý và kỹ thuật, phương pháp đánh giá.
• Sự phù hợp của dự án: So sánh với quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy định pháp luật liên quan.
• Đánh giá công nghệ và hoạt động: Đánh giá khả năng gây tác động xấu đến môi trường của công nghệ, hạng mục công trình và hoạt động của dự án.
• Hiện trạng môi trường: Mô tả điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội, đa dạng sinh học, hiện trạng môi trường, các đối tượng bị tác động và yếu tố nhạy cảm.
• Nhận dạng và đánh giá tác động: Dự báo các tác động môi trường chính, chất thải phát sinh, tác động đến đa dạng sinh học, di sản, sự cố môi trường có thể xảy ra.
• Biện pháp giảm thiểu tác động: Các công trình, biện pháp thu gom, lưu giữ, xử lý chất thải, giảm thiểu tác động tiêu cực, cải tạo phục hồi môi trường, bồi hoàn đa dạng sinh học, phòng ngừa ứng phó sự cố.
• Chương trình quản lý và giám sát môi trường.
• Kết quả tham vấn.
• Kết luận, kiến nghị và cam kết của chủ dự án.

Kết Luận

Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là một công cụ quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật. Việc hiểu rõ ĐTM là gì, quy trình thực hiện và nội dung báo cáo ĐTM là vô cùng cần thiết cho các chủ dự án đầu tư. Meraki Center hy vọng bài viết này đã cung cấp những thông tin hữu ích cho bạn.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng