Biện Pháp Hữu Hiệu Nhất Để Phòng Bệnh Do Virus: Hướng Dẫn Từ Chuyên Gia

Biện pháp hữu hiệu nhất để phòng bệnh do virus gây ra là gì?

Các bệnh truyền nhiễm do virus là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tật và tử vong trên toàn cầu. Đặc biệt, các nhóm đối tượng yếu thế như trẻ em, người mắc bệnh mãn tính, người bị suy giảm miễn dịch và người cao tuổi có thể gặp phải những hậu quả nghiêm trọng khi mắc các bệnh này. Tuy nhiên, may mắn là chúng ta có nhiều cách đơn giản, an toàn và hiệu quả để phòng chống bệnh truyền nhiễm do virus. Bài viết này từ merakicenter.edu.vn sẽ cung cấp những thông tin hữu ích về các biện pháp phòng ngừa này.

Vai trò của việc chủ động phòng ngừa bệnh truyền nhiễm

Phòng chống bệnh truyền nhiễm không chỉ giúp mỗi cá nhân ngăn ngừa bệnh tật và tránh các tổn hại do nhiễm trùng gây ra, mà còn ngăn chặn sự lây lan và bùng phát dịch bệnh trong cộng đồng. Nếu không chủ động phòng ngừa, cá nhân và cộng đồng có thể đối mặt với những di chứng bệnh tật nghiêm trọng, thậm chí là nguy cơ tử vong.

Đại dịch COVID-19 là một ví dụ điển hình, gây ra những thiệt hại to lớn về nhân mạng trên toàn thế giới và đặt ra những thách thức chưa từng có đối với sức khỏe cộng đồng. Sự gián đoạn kinh tế – xã hội do đại dịch gây ra rất tàn khốc, đẩy hàng chục triệu người vào tình trạng nghèo đói và làm gia tăng số người bị suy dinh dưỡng lên gần 690 triệu vào năm 2020.

Do đó, việc chủ động phòng chống bệnh truyền nhiễm trước khi mắc bệnh là vô cùng quan trọng, đảm bảo an toàn cho mỗi cá nhân và cộng đồng, đồng thời tránh được những hậu quả lớn đối với sức khỏe, xã hội và nền kinh tế.

Hướng dẫn cách phòng chống bệnh truyền nhiễm do virus

1. Tiêm chủng đầy đủ

   Vắc xin là một trong những biện pháp phòng ngừa virus lây nhiễm an toàn và hiệu quả nhất. Vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm bằng cách mô phỏng quá trình gây bệnh tự nhiên của các tác nhân gây bệnh (virus, vi khuẩn, nấm,…), từ đó giúp hệ miễn dịch của cơ thể chống lại bệnh tật khi có sự xâm nhập của tác nhân gây bệnh.

   

   Mặc dù một số ít trường hợp có thể mắc bệnh sau khi tiêm vắc xin, nhưng các triệu chứng và biến chứng thường ít nghiêm trọng hơn nhiều so với những người không tiêm phòng. Các tổ chức y tế lớn trên thế giới đều khẳng định rằng tiêm chủng đầy đủ là cách phòng bệnh do virus hiệu quả nhất.

   Trẻ em là đối tượng đặc biệt dễ bị tấn công bởi các mầm bệnh, và các triệu chứng cũng như biến chứng có thể tác động nặng nề hơn. Do đó, việc tiêm chủng đúng thời điểm và đủ liều lượng sẽ giúp bảo vệ sức khỏe của trẻ và tránh nguy cơ mắc bệnh.

2. Vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên

   Xây dựng thói quen rửa tay thường xuyên là một biện pháp ngăn ngừa virus tốt nhất. Hãy rửa tay sau khi đi vệ sinh, trước khi chế biến thực phẩm hoặc khi ăn, sau khi chăm sóc cây cảnh hoặc làm bất kỳ công việc nào gây lấm bẩn. Để phòng chống lây bệnh cho người khác, hãy rửa sạch tay sau khi xì mũi, ho, hắt hơi, vuốt ve hoặc cho thú cưng ăn uống, và sau khi đến thăm hoặc chăm sóc người bệnh.

   

   Tham khảo quy trình rửa tay thường quy theo hướng dẫn của Bộ Y tế:

   • Bước 1: Làm ướt bàn tay bằng nước, lấy xà phòng và chà hai lòng bàn tay vào nhau.
   • Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu và kẽ ngoài các ngón tay của bàn tay kia và ngược lại.
   • Bước 3: Chà hai lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các kẽ trong ngón tay.
   • Bước 4: Chà mặt ngoài các ngón tay của bàn tay này vào lòng bàn tay kia.
   • Bước 5: Dùng bàn tay này xoay ngón cái của bàn tay kia và ngược lại.
   • Bước 6: Xoay các đầu ngón tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại. Rửa sạch tay dưới vòi nước đến cổ tay và làm khô tay.

3. Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân

   Sử dụng chung đồ dùng cá nhân, đặc biệt là những vật dụng tiếp xúc với nước bọt (như bàn chải đánh răng, son môi) hoặc máu (như dao cạo râu, bấm móng tay), tạo điều kiện cho việc lây nhiễm virus và bệnh tật. Khi ăn uống, tốt nhất là mỗi người nên có một phần ăn riêng. Ngoài ra, việc sử dụng ly uống nước riêng cũng là một phương án hiệu quả để phòng chống bệnh truyền nhiễm.

4. Giữ vệ sinh môi trường sống

   

   Để phòng chống bệnh truyền nhiễm, cần lưu ý giữ gìn vệ sinh ở khu vực nhà bếp và phòng tắm, vì đây là những nơi có nhiều vi trùng, vi khuẩn. Hãy vệ sinh bằng xà phòng và nước, sau đó lau sạch bằng khăn lau khử trùng. Đeo găng tay khi sử dụng chất khử trùng và rửa tay sau khi hoàn tất.

5. Nếu có thú cưng, hãy tiêm ngừa và giữ vệ sinh cho chúng

   Khi dẫn chó hoặc mèo đi dạo ngoài trời, chúng có thể bị lây bọ ve và mang theo các mầm bệnh như viêm não, bệnh Lyme. Để đảm bảo an toàn cho gia đình, hãy cho thú cưng kiểm tra thường xuyên với bác sĩ thú y và đảm bảo chúng được tiêm phòng đầy đủ. Vệ sinh sạch sẽ giường, hộp vệ sinh của thú cưng và không cho chúng ăn đồ sống hay uống nước trong nhà vệ sinh.

6. Tiêu diệt các loại côn trùng gây bệnh trong môi trường sống

   Các loài gặm nhấm và côn trùng có thể mang mầm bệnh, vì vậy, việc loại bỏ chúng khỏi không gian sống là rất quan trọng. Hãy đảm bảo thùng đựng thức ăn và rác được đậy kín, bịt kín các lỗ hổng và vết nứt trên tường nhà, và khử trùng các khu vực có dấu hiệu của sâu bệnh. Nếu bạn không thể tự mình giải quyết, hãy gọi cho chuyên gia tiêu diệt côn trùng.

7. Thiết lập chế độ dinh dưỡng khoa học

   Chế độ dinh dưỡng lành mạnh giúp xây dựng hệ thống miễn dịch tốt hơn, là một giải pháp phòng bệnh do virus gây ra. Các chất dinh dưỡng quan trọng cho sự phát triển và chức năng của tế bào miễn dịch bao gồm vitamin C, vitamin D, kẽm, selen, sắt và protein (bao gồm cả axit amin glutamine). Các chất này có nhiều trong các loại thực phẩm thực vật (bông cải xanh, ớt chuông, tỏi, gừng,…) và động vật (gà, tôm, cua,…).

   Nghiên cứu hiện nay cũng tập trung vào vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột đối với chức năng miễn dịch. Chế độ ăn uống tốt cho hệ vi sinh vật sẽ nâng cao hệ thống miễn dịch. Một chế độ ăn giàu chất xơ với nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu hỗ trợ sự phát triển và duy trì các vi khuẩn có lợi.

   Để phòng chống bệnh truyền nhiễm bằng con đường dinh dưỡng, hãy bổ sung các món ăn như sữa chua, dưa muối, trà kombucha, kimchi, súp miso, hành tây, măng tây, rau bồ công anh, chuối và rong biển vào chế độ ăn uống của mình.

8. Thực hiện an toàn thực phẩm

   Nhà bếp thường là nơi chứa nhiều vi khuẩn. Do đó, hãy thực hiện an toàn vệ sinh thực phẩm để phòng chống bệnh truyền nhiễm:

   • Luôn rửa tay trước và sau khi chuẩn bị thức ăn, rửa sạch trái cây và rau quả.
   • Ăn thực phẩm đã nấu chín, lau sạch nơi bạn để thực phẩm sống, rửa kỹ các dụng cụ và thớt bạn đã sử dụng để sơ chế thực phẩm sống.
   • Không sử dụng dụng cụ hoặc thớt chế biến thịt sống mà chưa được rửa sạch sẽ.
   • Khi nấu, đảm bảo tất cả thực phẩm được nấu ở nhiệt độ thích hợp; ăn chín uống sôi, hạn chế hoặc không ăn thức ăn tái/sống.

9. Cải thiện giấc ngủ

   Một giấc ngủ chất lượng sẽ thúc đẩy hệ thống miễn dịch của bạn khỏe mạnh hơn. Trong khi bạn ngủ, cơ thể tạo ra các protein gọi là cytokine giúp bạn chống lại sự viêm nhiễm và bệnh tật. Để nâng cao chất lượng giấc ngủ, hãy xây dựng các thói quen thư giãn trước khi ngủ như thiền định, xông tinh dầu, chăm sóc da,…

10. Thể dục thể thao nâng cao sức khỏe

    Tập thể dục với cường độ vừa phải trong khoảng 30 đến 60 phút có hiệu quả tốt nhất trong việc tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể. Nếu bạn tập thể dục đều đặn mỗi ngày hoặc hầu hết các ngày trong tuần, hệ thống miễn dịch và quá trình trao đổi chất của bạn sẽ được củng cố.

    Theo Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS), người trưởng thành nên tập thể dục nhịp điệu với cường độ vừa phải ít nhất 150–300 phút hoặc 75 phút hoạt động thể chất cường độ cao mỗi tuần. HHS cũng khuyến khích có ít nhất 2 ngày mỗi tuần tập luyện các nhóm cơ chính ở chân, hông, lưng, bụng, ngực, vai và cánh tay.

11. Quan hệ tình dục an toàn

    Để ngăn ngừa sự lây lan của các bệnh lây truyền qua đường tình dục, bạn có thể cân nhắc hoàn toàn không quan hệ tình dục. Tuy nhiên, nếu bạn có nhu cầu quan hệ, bạn có thể giữ an toàn cho bản thân bằng cách:

    • Đảm bảo bạn và bạn tình đều đi xét nghiệm để chắc chắn không bị nhiễm HIV hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
    • Hạn chế số lượng bạn tình càng nhiều thì nguy cơ mắc bệnh càng thấp.
    • Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục.

12. Nắm bắt tin tức về sức khỏe bằng TV, báo đài

    Một trong những cách tốt nhất để phòng chống bệnh truyền nhiễm là tránh xa những nơi đang bùng phát hoặc có nguy cơ cao bùng phát dịch bệnh. Hãy cập nhật thông tin sức khỏe trên các kênh chính thống như TV, các báo đài lớn, các trang sức khỏe của tổ chức y tế uy tín. Bạn cũng có thể xem chuyên mục tin tức trên merakicenter.edu.vn để nắm bắt các thông tin mới nhất về tình hình bệnh truyền nhiễm.

13. Hạn chế đi đến những nơi có dịch bệnh

    Nếu bạn đang có kế hoạch đi du lịch, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ về các mũi tiêm ngừa cần thiết. Ngoài ra, cần lưu ý một số điều để phòng chống bệnh truyền nhiễm:

    • Nếu bạn định đi du lịch đến khu vực có bệnh do côn trùng gây ra, hãy mang theo và sử dụng thuốc chống côn trùng có chứa DEET. Ở nhiều vùng nhiệt đới, muỗi có thể truyền bệnh sốt rét, sốt xuất huyết, sốt vàng da, viêm não Nhật Bản hoặc các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng khác.
    • Tránh xăm hình không cần thiết ở nước ngoài vì kim tiêm và ống tiêm có thể được tái sử dụng ở một số nơi trên thế giới.
    • Đun sôi nước máy trước khi uống hoặc chỉ uống nước đóng chai.
    • Không uống các sản phẩm từ sữa do người địa phương tự nấu (vì sữa có thể không được tiệt trùng).

14. Cập nhật kiến thức phòng bệnh

    Sự phát triển của bệnh truyền nhiễm là khó lường, theo đó, các phương pháp phòng bệnh cũng được cập nhật thường xuyên. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia y tế vẫn luôn cần mẫn phát triển các loại vắc xin mới tối ưu hơn. Do đó, cần biết các kiến thức phòng bệnh mới hoặc các thông tin về dịch bệnh bùng phát để chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh truyền nhiễm hiệu quả.

15. Kiểm tra sức khỏe định kỳ

    Ngay cả khi bạn thấy mình khỏe mạnh, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ vẫn có vai trò quan trọng giúp bạn bảo vệ sức khỏe. Mục đích của những lần kiểm tra sức khỏe này là:

    • Kiểm tra các vấn đề bệnh lý hiện tại hoặc mới nổi.
    • Đánh giá nguy cơ của bạn về các vấn đề bệnh lý trong tương lai.
    • Nhắc nhở bạn duy trì lối sống lành mạnh.
    • Cập nhật tiêm chủng với các bệnh truyền nhiễm mới.

    Kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng là lúc để kiểm tra xem lối sống của bạn có thể cải thiện được những gì hoặc biết thêm những phương pháp mới để chăm sóc sức khỏe tốt hơn.

Khi nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm cần làm gì?

Nếu bạn thấy mình có các triệu chứng như phát ban, ngứa, sốt, ớn lạnh, ho, mệt mỏi, đau cơ hoặc đau đầu kéo dài và trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian, hãy:

• Đến bệnh viện, trung tâm y tế để chẩn đoán bệnh sớm nhất: các bác sĩ sẽ thực hiện một vài xét nghiệm hoặc chụp hình ảnh để hiểu rõ triệu chứng của bạn, từ đó, đưa ra chẩn đoán bệnh và lên phác đồ điều trị.
• Cách ly để ngăn chặn sự lây lan trong gia đình/cộng đồng: bạn có thể tự sắp xếp hoặc nhờ hỗ trợ của gia đình để có khu vực sinh hoạt của riêng mình, không sử dụng chung các đồ cá nhân, ăn bằng chén và uống nước bằng ly riêng. Nhìn chung, tất cả những vật dụng bạn sử dụng hàng ngày đều cần riêng biệt với gia đình, cộng đồng. Nếu bạn đang phải đi làm, bạn hãy xin phép công ty cho nghỉ làm hoặc xử lý công việc từ xa.
• Điều trị đúng phác đồ của bác sĩ: tuân thủ phác đồ điều trị là yếu tố chính quyết định sự thành công của điều trị. Việc bệnh nhân không tuân thủ phác đồ điều trị có thể dẫn đến tình trạng bệnh nặng hơn, làm gia tăng nguy cơ tử vong và tăng chi phí chăm sóc sức khỏe.
• Không tự ý mua thuốc điều trị khi chưa có sự chỉ dẫn từ chuyên gia: việc sử dụng thuốc chỉ giải quyết được triệt để khi xác định rõ được nguyên nhân gây ra các triệu chứng của bạn. Do đó, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.
• Chăm sóc sức khỏe bằng chế độ dinh dưỡng: như đã nêu ở trên, chế độ dinh dưỡng lành mạnh là yếu tố quan trọng giúp phòng chống bệnh truyền nhiễm một cách hiệu quả. Bạn hãy ưu tiên chế độ ăn uống lành mạnh (ăn đủ chất, nhiều rau, củ, quả và trái cây). Hơn nữa, tùy vào mỗi thể trạng hoặc tình trạng bệnh lý mà chế độ dinh dưỡng có thể cần được điều chỉnh cho thích hợp, bạn hãy tham khảo bác sĩ để lên được thực đơn ăn uống cho bản thân mình nhé.
• Hỗ trợ sức khỏe tinh thần người bệnh: bản thân người mắc bệnh truyền nhiễm có thể thấy căng thẳng, lo lắng, bị cô lập và mặc cảm vì nghĩ rằng người xung quanh sẽ xa lánh họ. Do đó, điều quan trọng là người chăm sóc cần động viên họ tuân thủ điều trị, vì bệnh càng sớm khỏi nhanh thì họ càng sớm gia nhập lại vào cộng đồng. Người chăm sóc cũng cần cho họ biết việc cách ly họ không phải là để xa lánh, kỳ thị mà hơn hết là để phòng chống bệnh truyền nhiễm cho mọi người xung quanh và không liên quan đến giá trị bản thân của họ.

Kết luận

Việc chủ động phòng chống bệnh truyền nhiễm sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho cả cá nhân lẫn cộng đồng, đồng thời, bảo vệ tất cả mọi người khỏi triệu chứng và biến chứng nghiêm trọng của bệnh truyền nhiễm.

Những phương pháp ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm cũng rất đơn giản: thực hiện tiêm chủng đầy đủ, đảm bảo vệ sinh cá nhân và khu vực sinh sống, xây dựng lối sống lành mạnh, kiểm tra sức khỏe định kỳ và cập nhật kiến thức phòng bệnh thường xuyên. Nếu bạn nghi ngờ mình hoặc người thân mắc bệnh truyền nhiễm, hãy đến thăm khám ở cơ sở y tế gần nhất để được các y bác sĩ hỗ trợ chẩn đoán và lên phác đồ điều trị.

merakicenter.edu.vn hy vọng bài viết này mang đến cho bạn những thông tin hữu ích để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng