Cận Thị: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu & Cách Khắc Phục Hiệu Quả (Cập Nhật 2025)

1. Cận Thị Là Gì?

Cận thị (Myopia) là một tật khúc xạ của mắt khiến người bệnh nhìn rõ các vật ở gần, nhưng lại gặp khó khăn khi nhìn các vật ở xa. Mức độ cận thị càng cao, khả năng nhìn xa càng giảm.

Phân loại mức độ cận thị

Độ cận thị (Diop) được sử dụng để xác định mức độ cận thị của mắt. Cận thị được chia thành ba mức độ:

• Cận thị nhẹ: Dưới -3.00 Diop
• Cận thị trung bình: Từ -3.25 đến -6.00 Diop
• Cận thị nặng: Trên -6.00 Diop

Việc xác định chính xác độ cận thị rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Bất kể độ cận thị của bạn là bao nhiêu, việc theo dõi và kiểm soát độ cận là cần thiết để tránh tăng độ nhanh chóng, gây ảnh hưởng đến thị lực.

Đối tượng có nguy cơ cao bị cận thị

Bất kỳ ai cũng có thể mắc cận thị, nhưng một số đối tượng sau có nguy cơ cao hơn:

• Di truyền: Nếu cả bố và mẹ bị cận thị, khả năng con sinh ra bị cận thị là 60%. Nếu chỉ một trong hai người bị cận thị, tỷ lệ này là 40%.
• Thói quen sinh hoạt không khoa học: Những người làm việc trong điều kiện thiếu ánh sáng, ít vận động, sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều có nguy cơ bị cận thị cao hơn.

Mức độ nguy hiểm của cận thị

Cận thị có thể gây ra những ảnh hưởng khác nhau tùy thuộc vào mức độ:

• Cận thị nhẹ (Dưới -3.00 Diop): Gây bất tiện trong các hoạt động hàng ngày như lái xe khi trời mưa hoặc tham gia các hoạt động thể thao ngoài trời.
• Cận thị trung bình (Từ -3.25 đến -6.00 Diop): Gây khó khăn trong sinh hoạt và công việc, cần đeo kính thường xuyên. Nếu không chăm sóc mắt đúng cách, có thể tiến triển thành cận thị nặng.
• Cận thị nặng (Trên -6.00 Diop): Có nguy cơ thoái hóa, gây nguy hiểm đến sức khỏe mắt, bao gồm tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, bong võng mạc, và thậm chí mất thị lực.

2. Dấu Hiệu Của Cận Thị

Những người bị cận thị thường có các dấu hiệu sau:

• Nhìn mờ khi nhìn các vật ở xa.
• Thường xuyên nheo mắt để nhìn rõ hơn.
• Mắt bị khô và mỏi khi sử dụng thiết bị điện tử.
• Chớp mắt liên tục và chảy nước mắt thường xuyên.
• Thị lực kém hơn vào ban đêm, gặp khó khăn khi lái xe.

Ở trẻ em, cận thị có thể do bẩm sinh hoặc do các yếu tố bên ngoài. Phụ huynh nên chú ý đến những dấu hiệu sau:

• Trẻ phải ngồi gần để nhìn rõ khi học bài hoặc xem TV.
• Trẻ thường xuyên nheo mắt khi nhìn xa.
• Trẻ cảm thấy khó chịu khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh.
• Trẻ hay dụi mắt và chảy nước mắt.

3. Nguyên Nhân Gây Cận Thị

Cận thị có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau:

• Cấu trúc giác mạc thay đổi: Giác mạc cong hơn bình thường khiến hình ảnh không rơi đúng vào võng mạc.
• Trục nhãn cầu quá dài: Trục nhãn cầu dài hơn bình thường làm ảnh hưởng đến khả năng hội tụ của mắt.
• Sinh non: Trẻ sinh non (hơn 2 tuần) và nhẹ cân (dưới 2.5kg) có nguy cơ bị cận thị cao hơn.
• Bẩm sinh: Di truyền từ bố mẹ bị cận thị.
• Thói quen sinh hoạt không khoa học: Làm việc trong điều kiện thiếu ánh sáng, sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều và không đúng cách.

4. Các Cách Điều Trị Cận Thị Phổ Biến Hiện Nay

Đeo kính cận thị là phương pháp đơn giản và phổ biến nhất. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Để điều trị dứt điểm, phẫu thuật là một lựa chọn. Dưới đây là 7 phương pháp điều trị cận thị phổ biến:

1. Đeo kính áp tròng Orthokeratology (Ortho-K): Đeo kính áp tròng vào ban đêm để điều chỉnh giác mạc, giúp nhìn rõ vào ban ngày mà không cần kính. Phương pháp này chỉ có tác dụng tạm thời và không điều trị tận gốc.

   

2. Phẫu thuật Lasik cơ bản: Sử dụng tia laser để tạo giác mạc mới, giúp cải thiện thị lực. Ưu điểm: nhanh chóng, an toàn, ít biến chứng.
3. Phẫu thuật Femto Lasik: Kết hợp tia laser femtosecond và laser excimer để tạo vạt giác mạc. Ưu điểm: vạt giác mạc đều, loại bỏ biến chứng, an toàn.
4. Phẫu thuật Relex Smile: Điều chỉnh tật khúc xạ mà không cần lật vạt giác mạc. Ưu điểm: an toàn, chính xác, ít tổn thương, phục hồi nhanh.
5. Phẫu thuật PRK (Photo Refractive Keratectomy): Tia laser loại bỏ lớp mô giác mạc để làm phẳng giác mạc. Ưu điểm: hiệu quả xóa cận cao. Nhược điểm: thời gian phục hồi lâu hơn, có thể để lại sẹo.

   

6. Phẫu thuật nội nhãn Phakic ICL: Đặt thấu kính nhân tạo vào trước thủy tinh thể. Ưu điểm: hồi phục nhanh, thị lực tốt, hạn chế khô mắt, cải thiện tầm nhìn ban đêm.
7. Phẫu thuật Lasek: Áp dụng cho người có giác mạc mỏng hoặc dốc. Ưu điểm: ít biến chứng, phục hồi nhanh, không gây khô mắt, cấu trúc nhãn cầu không thay đổi.

5. Cách Phòng Ngừa và Chăm Sóc Mắt Cận Thị

Để phòng ngừa và chăm sóc mắt cận thị, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:

• Thay đổi thói quen làm việc: Ngồi đúng tư thế, đảm bảo đủ ánh sáng, nghỉ ngơi sau mỗi giờ làm việc, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ.
• Tập thói quen sinh hoạt lành mạnh: Ăn uống khoa học, tập thể thao, tham gia hoạt động ngoài trời, bổ sung vitamin tốt cho mắt.
• Bảo vệ mắt trước tác động bên ngoài: Sử dụng thuốc nhỏ mắt khi cần, đeo kính râm khi ra ngoài trời nắng.
• Kiểm tra mắt định kỳ: Thường xuyên kiểm tra mắt để theo dõi tình trạng và phát hiện sớm các vấn đề.
• Đeo kính đúng độ: Đeo kính đúng độ và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Kết luận

Cận thị là một tật khúc xạ phổ biến có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Việc hiểu rõ cận thị là gì nguyên nhân và cách khắc phục là rất quan trọng để bảo vệ đôi mắt của bạn. Hãy chủ động phòng ngừa, thăm khám định kỳ và tuân thủ các chỉ dẫn của bác sĩ để có một đôi mắt khỏe mạnh.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng