Chống Đối Người Thi Hành Công Vụ: Định Nghĩa, Mức Phạt & Quy Định Mới Nhất

Thời gian gần đây, trên các phương tiện truyền thông liên tục xuất hiện những hình ảnh, video ghi lại cảnh người dân có hành vi chống đối lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) đang làm nhiệm vụ. Từ việc lăng mạ, chửi bới đến hành hung, thậm chí lái xe tông thẳng vào người CSGT, những hành vi này không chỉ gây bất bình trong dư luận mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự an toàn xã hội. Vậy, chống đối người thi hành công vụ là gì? Pháp luật quy định như thế nào về hành vi này và mức xử phạt ra sao?

1. Định Nghĩa Chống Đối Người Thi Hành Công Vụ

Theo quy định tại Nghị định 208/2013/NĐ-CP, hành vi chống đối người thi hành công vụ được hiểu là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc không chấp hành hiệu lệnh, yêu cầu của người thi hành công vụ, hoặc có hành vi khác nhằm cản trở họ thực hiện nhiệm vụ được giao, hoặc ép buộc họ không thực hiện nhiệm vụ.

Hiểu một cách đơn giản, một hành vi bị xem là chống đối người thi hành công vụ khi nó có một trong các yếu tố sau:

• Dùng vũ lực: Đánh, trói, xô đẩy…
• Đe dọa dùng vũ lực: Dọa đánh, dọa giết…
• Thủ đoạn khác: Lăng mạ, bôi nhọ, vu khống, cản trở, xúi giục…
• Cưỡng ép: Ép buộc người thi hành công vụ thực hiện hành vi trái pháp luật.

Ví dụ: Một người bị CSGT yêu cầu dừng xe để kiểm tra nồng độ cồn nhưng không chấp hành, tăng ga bỏ chạy, thậm chí lạng lách gây nguy hiểm cho người khác. Đây là hành vi chống đối người thi hành công vụ.

Lưu ý: Không phải mọi hành vi phản ứng lại người thi hành công vụ đều bị coi là chống đối. Ví dụ, việc khiếu nại về một quyết định xử phạt hành chính không được xem là hành vi chống đối.

2. Các Hành Vi Cụ Thể Cấu Thành Tội Chống Đối

Hành vi chống đối người thi hành công vụ có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm:

• Cản trở: Không chấp hành yêu cầu kiểm tra, kiểm soát; cố tình gây khó khăn cho người thi hành công vụ.
• Xúc phạm, lăng mạ: Sử dụng lời lẽ thô tục, thiếu văn hóa để lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người thi hành công vụ.
• Hành hung: Đánh, đấm, đá, gây thương tích cho người thi hành công vụ.
• Đe dọa: Dọa dùng vũ lực, đe dọa gây thiệt hại về tài sản, tính mạng cho người thi hành công vụ và gia đình.
• Gây rối trật tự công cộng: Tụ tập đông người gây mất trật tự, cản trở hoạt động của người thi hành công vụ.
• Cố tình gây tai nạn: Lái xe tông vào người hoặc phương tiện của người thi hành công vụ.

Ví dụ: Một nhóm người tụ tập trước trụ sở cơ quan nhà nước, la hét, chửi bới, cản trở giao thông để phản đối một quyết định của cơ quan này. Đây là hành vi gây rối trật tự công cộng và có thể bị xem là chống đối người thi hành công vụ nếu có mục đích cản trở hoạt động công vụ.

3. Mức Xử Phạt Cho Hành Vi Chống Đối

Tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi, người chống đối người thi hành công vụ có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

3.1. Xử Phạt Hành Chính

Theo Điều 21, Nghị định 144/2021/NĐ-CP, các hành vi chống đối người thi hành công vụ có thể bị xử phạt hành chính như sau:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đến 4.000.000 đồng: Môi giới, giúp sức cho cá nhân, tổ chức vi phạm trốn tránh việc thanh tra, kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ.
• Phạt tiền từ 4.000.000 đến 6.000.000 đồng:
  • Cản trở hoặc không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát.
  • Có lời nói, hành động đe dọa, lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người thi hành công vụ.
  • Tổ chức, xúi giục, giúp sức, lôi kéo hoặc kích động người khác không chấp hành yêu cầu thanh tra, kiểm tra, kiểm soát.
• Phạt tiền từ 6.000.000 đến 8.000.000 đồng:
  • Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực chống người thi hành công vụ.
  • Gây thiệt hại về tài sản, phương tiện của cơ quan Nhà nước, của người thi hành công vụ.
  • Đưa tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác hoặc lợi ích phi vật chất hối lộ cho người thi hành công vụ.

Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị buộc xin lỗi công khai người thi hành công vụ.

3.2. Trách Nhiệm Hình Sự

Nếu hành vi chống đối người thi hành công vụ đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 330, Bộ luật Hình sự 2015.

• Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm đối với người dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật.
• Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau:
  • Có tổ chức.
  • Phạm tội 02 lần trở lên.
  • Xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội.
  • Gây thiệt hại về tài sản từ 50.000.000 đồng trở lên.
  • Tái phạm nguy hiểm.

Lưu ý: Nếu hành vi chống đối gây thương tích hoặc chết người, người phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Cố ý gây thương tích” (Điều 134) hoặc “Giết người” (Điều 123) với tình tiết tăng nặng là “phạm tội đối với người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân”.

4. Yếu Tố Cấu Thành Tội Chống Đối Người Thi Hành Công Vụ

Để truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chống đối người thi hành công vụ, cần xác định rõ các yếu tố cấu thành tội phạm, bao gồm:

• Chủ thể: Người có năng lực trách nhiệm hình sự, thực hiện hành vi chống đối.
• Khách thể: Trật tự quản lý hành chính, hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội.
• Mặt khách quan: Hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật.
• Mặt chủ quan: Lỗi cố ý, tức là người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, nhưng vẫn cố ý thực hiện.

Ví dụ: Một người biết rõ CSGT đang làm nhiệm vụ điều tiết giao thông nhưng vẫn cố tình lái xe gây cản trở, thậm chí lăng mạ, hành hung CSGT, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chống đối người thi hành công vụ.

5. Quy Định Pháp Luật Liên Quan

• Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Điều 330: Tội chống người thi hành công vụ.
• Nghị định 208/2013/NĐ-CP: Quy định các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi chống người thi hành công vụ.
• Nghị định 144/2021/NĐ-CP: Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình.

Kết Luận

Hành vi chống đối người thi hành công vụ không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn thể hiện sự xuống cấp về đạo đức và ý thức tuân thủ pháp luật. Mỗi công dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tôn trọng người thi hành công vụ và lên án mạnh mẽ những hành vi chống đối. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật và xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm để đảm bảo trật tự an toàn xã hội.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng