Đau Bụng Trên Rốn Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng & Cách Điều Trị

Đau Bụng Trên Rốn Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng và Cách Điều Trị

Đau bụng trên rốn, hay còn gọi là đau vùng thượng vị, là tình trạng đau xảy ra ở khu vực giữa xương sườn và rốn. Cơn đau này có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, từ các bệnh lý nhẹ đến nghiêm trọng liên quan đến dạ dày, gan, lách, tụy, túi mật, ống dẫn mật và các cơ quan lân cận. Đau bụng trên rốn có thể kèm theo các triệu chứng như buồn nôn, sốt, hoặc đại tiện ra máu, đòi hỏi người bệnh cần đặc biệt chú ý và thăm khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Vị Trí Đau Bụng Trên Rốn Cần Lưu Ý

Để xác định nguyên nhân gây đau, việc xác định vị trí đau cụ thể là rất quan trọng:

• Phía trên bên trái: Vùng này chứa dạ dày, tụy và lách. Đau ở đây có thể liên quan đến các vấn đề ở những cơ quan này.
• Phía trên bên phải: Vùng này chứa túi mật, tụy, gan và ống dẫn mật. Đau ở đây thường liên quan đến các bệnh lý về mật.
• Giữa phía trên (vùng thượng vị): Đau ở khu vực này có thể liên quan đến hệ thống mật hoặc hệ tiêu hóa.

Nguyên Nhân Gây Đau Bụng Trên Rốn

Đau bụng trên rốn có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

1. Khó tiêu: Đau vùng thượng vị sau khi ăn, kèm theo cảm giác nóng rát, thường là dấu hiệu của chứng khó tiêu. Tình trạng này liên quan đến chế độ ăn uống và có thể đi kèm với viêm dạ dày hoặc trào ngược dạ dày thực quản.
2. Viêm loét dạ dày tá tràng: Sự mất cân bằng giữa yếu tố tấn công và bảo vệ dạ dày, thường do nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, có thể gây viêm loét. Triệu chứng thường gặp là đau vùng bụng trên rốn, cảm giác nóng rát và cồn cào.
   
3. Thoát vị: Khi một tạng trong bụng (mạc nối, ruột…) chui vào một điểm yếu, ví dụ như thoát vị hoành, có thể gây đau bụng trên rốn và các biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.
4. Sỏi mật: Sỏi mắc kẹt trong đường mật có thể gây nhiễm trùng, viêm túi mật cấp và viêm tụy cấp. Tình trạng này gây ra những cơn đau quặn mật dữ dội, thường xảy ra sau khi ăn.
   
5. Đau bụng thai kỳ: Thai nhi lớn lên chèn ép vào các cơ quan vùng bụng trên hoặc do sự kéo căng của cơ và dây chằng có thể gây đau. Tuy nhiên, nếu đau kéo dài hoặc dữ dội, cần thăm khám ngay để loại trừ các biến chứng thai kỳ.
6. Căng cơ bụng: Chấn thương do chơi thể thao, tập thể dục quá sức hoặc nâng vật nặng có thể gây căng cơ bụng và đau vùng bụng trên rốn.
7. Các nguyên nhân khác:
   • Bệnh gan: Viêm gan cấp và mạn tính, ung thư gan có thể gây đau vùng bụng trên rốn.
   • Bệnh tuyến tụy: Viêm tụy (thường gặp nhất) hoặc ung thư tụy có thể gây đau ở vùng giữa hoặc phía trên bên trái bụng.
   • Tắc ruột: Tình trạng tắc nghẽn ruột gây cản trở sự di chuyển của khí, chất lỏng, chất rắn trong đường tiêu hóa, gây đau bụng.
   • Lách to: Nhiễm trùng và xơ gan có thể gây lách to và đau vùng bụng trên rốn bên trái.
   • Bệnh thận và đường tiết niệu: Viêm thận bể thận, sỏi thận thường gây đau ở vùng lưng và lan ra phía trước.
   • Viêm phúc mạc: Gây đau lan tỏa khắp bụng do nhiễm khuẩn hoặc thiếu máu mạc treo.
   • Bệnh tim và phổi: Thuyên tắc phổi, viêm phổi, nhồi máu cơ tim, viêm màng ngoài tim.

Dấu Hiệu Đau Bụng Trên Rốn

Cơn đau bụng trên rốn có thể từ nhẹ đến dữ dội, xảy ra ở một vị trí hoặc lan rộng, đau âm ỉ, tăng dần hoặc từng đợt. Đau có thể xuất hiện sau khi ăn, khi nằm, cúi người hoặc nâng vật nặng.

Đau Bụng Trên Rốn Có Nguy Hiểm Không?

Đau bụng trên rốn do khó tiêu thường không đáng lo ngại. Tuy nhiên, nó cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, viêm túi mật cấp, viêm tụy cấp, loét dạ dày, viêm gan cấp, cần được thăm khám và điều trị sớm.

Chẩn Đoán Đau Bụng Trên Rốn

Để chẩn đoán, bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng, mức độ đau, vị trí đau và thăm khám bụng. Các xét nghiệm có thể bao gồm:

• Nội soi đường tiêu hóa trên: Đánh giá thực quản, dạ dày, tá tràng để tìm tổn thương.
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra chức năng gan, tụy và các bất thường khác.
• Siêu âm bụng: Sàng lọc sỏi mật, viêm tụy, sỏi thận…
• Chụp cắt lớp vi tính (CT): Xác định nguyên nhân gây đau như viêm ruột thừa, viêm tụy, viêm túi mật hoặc ung thư.
• Nội soi đường tiêu hóa dưới: Kiểm tra chảy máu, polyp hoặc ung thư đại trực tràng.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Kiểm tra các cơ quan trong ổ bụng như gan, túi mật, tụy.
• Chụp X-quang: Chẩn đoán thủng ruột, tắc ruột…
• Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP): Kiểm tra hệ thống đường mật và tụy, loại bỏ sỏi trong ống mật.

Cách Điều Trị Đau Bụng Vị Trí Trên Rốn

Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân. Khó tiêu có thể được cải thiện bằng thay đổi chế độ ăn uống hoặc thuốc kháng axit không kê đơn. Nếu triệu chứng không giảm, cần thăm khám bác sĩ.

Khi Nào Cần Gặp Bác Sĩ?

Đi khám nếu đau bụng trên rốn tái phát hoặc kéo dài. Các triệu chứng nghiêm trọng cần được thăm khám kịp thời:

• Xuất hiện máu trong phân
• Nôn ra máu
• Sốt cao
• Chóng mặt
• Sụt cân bất thường
• Khó thở
• Vàng da, vàng mắt
• Sờ thấy khối u vùng bụng

Phòng Tránh Đau Bụng Trên Rốn

• Tập thể dục đều đặn.
• Uống đủ nước.
• Ăn uống lành mạnh, ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau củ.
• Tránh đồ chiên rán, thức ăn nhanh.
• Ăn chậm nhai kỹ.
• Thư giãn sau khi ăn.
• Kiểm soát căng thẳng.
• Rửa tay thường xuyên.
• Không sử dụng rượu bia, thuốc lá.

Lưu ý: Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và chẩn đoán của bác sĩ. Nếu bạn gặp phải tình trạng đau bụng trên rốn, hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn và điều trị kịp thời. Bạn có thể tham khảo ý kiến của các chuyên gia tại Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa (BVĐK Tâm Anh TP.HCM) và Khoa Ngoại Tổng hợp (BVĐK Tâm Anh Hà Nội) để được hỗ trợ tốt nhất.

Để đặt lịch thăm khám và điều trị các bệnh lý tiêu hóa với các chuyên gia bác sĩ về Tiêu hóa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xin vui lòng liên hệ:

HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH

• Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, Hà Nội. Hotline: 024 3872 3872 – 024 7106 6858
• Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM: 2B Phổ Quang, P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM. Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng