Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) là gì? Giải đáp từ A-Z

1. FPI là gì?

FPI, viết tắt của Foreign Portfolio Investment (Đầu tư gián tiếp nước ngoài), là hình thức đầu tư ra nước ngoài thông qua việc mua bán chứng khoán, các loại giấy tờ có giá khác hoặc thông qua các quỹ đầu tư chứng khoán, các định chế tài chính trung gian ở nước ngoài. Khác với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhà đầu tư FPI không trực tiếp tham gia quản lý doanh nghiệp mà chỉ hưởng lợi từ sự tăng trưởng của giá trị chứng khoán hoặc cổ tức.

2. Nguồn vốn để đầu tư gián tiếp ra nước ngoài (FPI)

Nguồn vốn để thực hiện đầu tư gián tiếp ra nước ngoài được quy định cụ thể tại Điều 10 Nghị định 135/2015/NĐ-CP, cụ thể như sau:

• Tổ chức tự doanh: (trừ ngân hàng thương mại và công ty tài chính tổng hợp) được sử dụng ngoại tệ tự có trên tài khoản và ngoại tệ mua từ các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép cung ứng dịch vụ ngoại hối tại Việt Nam. Việc sử dụng nguồn vốn này phải tuân theo hạn mức tự doanh được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xác nhận đăng ký.
• Tổ chức ủy thác: (trừ ngân hàng thương mại và công ty tài chính tổng hợp) chỉ được phép sử dụng ngoại tệ tự có trên tài khoản để thực hiện đầu tư gián tiếp ra nước ngoài thông qua hình thức ủy thác cho tổ chức nhận ủy thác.
• Ngân hàng thương mại, công ty tài chính tổng hợp: Tự cân đối nguồn ngoại tệ để thực hiện đầu tư gián tiếp ra nước ngoài, đảm bảo tuân thủ các quy định về trạng thái ngoại tệ, giới hạn và tỷ lệ an toàn trong hoạt động ngân hàng.
• Lưu ý quan trọng:
  • Nhà đầu tư không được sử dụng vốn vay bằng đồng Việt Nam từ các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài để mua ngoại tệ đầu tư gián tiếp ra nước ngoài.
  • Nhà đầu tư cũng không được sử dụng vốn vay ngoại tệ trong nước và nước ngoài để đầu tư gián tiếp ra nước ngoài.

3. Đối tượng được phép tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài

Theo Điều 13 Nghị định 135/2015/NĐ-CP, các đối tượng sau đây được phép tự doanh đầu tư gián tiếp ra nước ngoài:

• Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ.
• Quỹ đầu tư chứng khoán thông qua công ty quản lý quỹ (gọi là quỹ đầu tư chứng khoán), công ty đầu tư chứng khoán.
• Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm.
• Ngân hàng thương mại.
• Công ty tài chính tổng hợp.
• Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước.

4. Tổng hạn mức đầu tư gián tiếp ra nước ngoài hàng năm

Tổng hạn mức đầu tư gián tiếp ra nước ngoài hàng năm được quy định tại Điều 26 Nghị định 135/2015/NĐ-CP và được xây dựng dựa trên các yếu tố sau:

• Tình hình thực hiện cán cân thanh toán của năm liền trước và dự báo cán cân thanh toán của năm xây dựng tổng hạn mức.
• Quy mô dự trữ ngoại hối Nhà nước.
• Tình hình hoạt động đầu tư nước ngoài vào Việt Nam và đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài.
• Tình hình kinh tế vĩ mô và mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ trong năm xây dựng tổng hạn mức đầu tư gián tiếp ra nước ngoài.

Quy trình xây dựng tổng hạn mức đầu tư gián tiếp ra nước ngoài:

• Chậm nhất ngày 15 tháng 3 hàng năm, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng tổng hạn mức đầu tư gián tiếp ra nước ngoài trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
• Chậm nhất ngày 31 tháng 3 hàng năm, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tổng hạn mức đầu tư gián tiếp ra nước ngoài.
• Trong trường hợp Thủ tướng Chính phủ chưa phê duyệt tổng hạn mức đầu tư gián tiếp ra nước ngoài trong năm, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được phép xem xét, xác nhận đăng ký hạn mức tự doanh, hạn mức nhận ủy thác tạm thời cho tổ chức tự doanh đầu tư, tổ chức nhận ủy thác đầu tư tối đa không quá 50% hạn mức tự doanh, hạn mức nhận ủy thác đã được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xác nhận đăng ký của năm liền trước.

Kết luận

Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) là một kênh đầu tư quan trọng, giúp đa dạng hóa danh mục và tìm kiếm cơ hội sinh lời trên thị trường quốc tế. Việc hiểu rõ các quy định về nguồn vốn, đối tượng tham gia và hạn mức đầu tư là yếu tố then chốt để thực hiện FPI một cách hiệu quả và tuân thủ pháp luật.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng