Làm sao nhận biết sớm dấu hiệu trẻ bị lé lác?

Lé lác (mắt lé) là gì và tại sao cần phát hiện sớm?

Lé lác xảy ra khi hai mắt không cùng nhìn về một hướng. Một mắt có thể nhìn thẳng, trong khi mắt còn lại hướng vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn tác động lớn đến thị lực và khả năng nhận thức không gian ba chiều của trẻ.

Phát hiện sớm lé lác có ý nghĩa then chốt vì:

• Ngăn ngừa nhược thị: Khi một mắt liên tục bị lệch, não bộ sẽ dần bỏ qua hình ảnh từ mắt đó, dẫn đến nhược thị (giảm thị lực).
• Cải thiện khả năng phối hợp hai mắt: Điều trị sớm giúp hai mắt phối hợp tốt hơn, tăng cường khả năng tập trung và nhận biết chiều sâu.
• Phát triển thị giác toàn diện: Thị lực tốt là nền tảng cho sự phát triển các kỹ năng vận động, học tập và giao tiếp xã hội của trẻ.

Các dấu hiệu ban đầu của lé lác ở trẻ mà cha mẹ cần đặc biệt lưu ý

Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết lé lác sớm ở trẻ mà cha mẹ nên quan sát kỹ:

• Mắt không thẳng hàng: Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất. Bạn có thể thấy một mắt của trẻ nhìn thẳng, trong khi mắt còn lại bị lệch.
  
• Trẻ hay nheo mắt hoặc nghiêng đầu: Trẻ có thể cố gắng điều chỉnh tầm nhìn bằng cách nheo mắt hoặc nghiêng đầu để nhìn rõ hơn.
  
• Khó khăn khi nhìn gần hoặc nhìn xa: Trẻ có thể gặp khó khăn khi tập trung vào các vật thể ở gần hoặc ở xa.
• Song thị (nhìn đôi): Trẻ có thể phàn nàn về việc nhìn thấy hai hình ảnh của cùng một vật. Tuy nhiên, dấu hiệu này khó nhận biết ở trẻ nhỏ chưa biết diễn tả.
• Giảm thị lực ở một mắt: Một mắt có thể nhìn kém hơn mắt còn lại. Dấu hiệu này thường khó phát hiện nếu không kiểm tra thị lực chuyên khoa.
• Mỏi mắt, nhức đầu: Trẻ có thể bị mỏi mắt hoặc nhức đầu sau khi tập trung nhìn trong thời gian ngắn.
• Khó khăn trong việc ước lượng khoảng cách: Trẻ có thể gặp khó khăn khi chơi các trò chơi đòi hỏi ước lượng khoảng cách, ví dụ như bắt bóng.
• Thay đổi bất thường ở mắt: Đôi khi, lé lác có thể xuất hiện đột ngột sau một bệnh nhiễm trùng hoặc chấn thương.

Lưu ý: Một số trẻ sơ sinh có thể có vẻ bị lé do sống mũi chưa phát triển đầy đủ. Tuy nhiên, tình trạng này thường tự khỏi khi trẻ lớn hơn. Nếu bạn lo lắng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Cách kiểm tra mắt có bị lé lác tại nhà

Ngoài việc quan sát các dấu hiệu trên, bạn có thể thực hiện một số kiểm tra đơn giản tại nhà:

1. Kiểm tra phản xạ ánh sáng: Chiếu đèn pin nhỏ vào mắt trẻ và quan sát điểm sáng phản chiếu trên giác mạc. Nếu mắt thẳng hàng, điểm sáng sẽ nằm ở vị trí tương tự trên cả hai mắt. Nếu mắt bị lé, điểm sáng sẽ nằm lệch ở một trong hai mắt.
   
2. Che từng mắt: Che một mắt của trẻ và quan sát phản ứng của mắt còn lại. Nếu mắt còn lại phải điều chỉnh để nhìn thẳng, có thể trẻ đang bị lé.

Tuy nhiên, các kiểm tra tại nhà chỉ mang tính chất tham khảo. Để có kết quả chính xác nhất, bạn nên đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa mắt để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.

Nên làm gì khi nghi ngờ trẻ bị lé lác?

Nếu bạn nghi ngờ trẻ có dấu hiệu lé lác, hãy:

1. Đưa trẻ đi khám mắt: Bác sĩ nhãn khoa sẽ kiểm tra thị lực, khả năng vận động của mắt và các dấu hiệu khác để chẩn đoán chính xác tình trạng của trẻ.
2. Tuân thủ điều trị: Nếu trẻ được chẩn đoán bị lé lác, hãy tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị của bác sĩ. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm đeo kính, tập luyện mắt hoặc phẫu thuật.
3. Tái khám định kỳ: Tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi tiến triển và điều chỉnh phương pháp điều trị nếu cần thiết.

Kết luận

Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời lé lác ở trẻ là vô cùng quan trọng để bảo vệ thị lực và đảm bảo sự phát triển toàn diện của trẻ. Cha mẹ hãy quan sát kỹ các dấu hiệu và đưa trẻ đi khám mắt định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề về thị lực. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia nhãn khoa để có những lời khuyên và phương pháp điều trị tốt nhất cho con bạn.

Thông tin tham khảo: Bài viết được tham khảo và biên tập lại từ thông tin của Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Huy Vũ Tùng, khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và có sử dụng thông tin tham khảo từ Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ, Hiệp hội Đo thị lực Hoa Kỳ.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng