Năm 2025: Liên Hợp Quốc Tuyên Bố Năm Quốc Tế Khoa Học & Công Nghệ Lượng Tử

Liên Hợp Quốc Chọn Năm 2025 Là Năm Quốc Tế về Khoa học và Công nghệ Lượng tử

Liên Hợp Quốc (LHQ) vừa công bố năm 2025 là “Năm Quốc tế về Khoa học và Công nghệ Lượng tử” (IYQ). Quyết định này nhằm tôn vinh những đóng góp to lớn của khoa học lượng tử trong một thế kỷ qua, đồng thời nâng cao nhận thức toàn cầu về vai trò quan trọng của lĩnh vực này đối với sự phát triển bền vững trong thế kỷ 21. LHQ mong muốn đảm bảo mọi quốc gia đều có cơ hội tiếp cận giáo dục lượng tử và những lợi ích mà nó mang lại.

Khoa học Lượng tử: Nền tảng của Công nghệ Hiện đại

Năm 2025 đánh dấu cột mốc 100 năm kể từ khi cơ học lượng tử ra đời. Lý thuyết này mô tả hành vi của vật chất và năng lượng ở cấp độ nguyên tử, mở đường cho nhiều công nghệ then chốt. Trong thế kỷ qua, cơ học lượng tử đã trở thành nền tảng của nhiều ngành khoa học và kỹ thuật, cách mạng hóa ngành điện tử và viễn thông toàn cầu.

Những phát minh như bóng bán dẫn, laser, nam châm đất hiếm và đèn LED đều dựa trên cơ học lượng tử. Nhờ đó, Internet, máy tính, pin mặt trời, MRI và hệ thống định vị toàn cầu đã trở thành hiện thực.

Ứng dụng Lượng tử: Giải quyết các Thách thức Toàn cầu

Trong tương lai, những tiến bộ trong ứng dụng lượng tử hứa hẹn sẽ thúc đẩy đổi mới trong khoa học vật liệu, y học, an ninh mạng và nhiều lĩnh vực khác. Khoa học và công nghệ lượng tử có thể đóng góp vào việc giải quyết các thách thức toàn cầu cấp bách, bao gồm phát triển năng lượng tái tạo, cải thiện sức khỏe con người và tạo ra các giải pháp hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc đến năm 2030.

Quá trình Phê duyệt Nghị quyết của Liên Hợp Quốc

Tuyên bố của Liên Hợp Quốc về Năm Quốc tế về Khoa học và Công nghệ Lượng tử là kết quả của nỗ lực kéo dài nhiều năm từ một liên minh các hiệp hội, học viện và tổ chức khoa học hàng đầu thế giới. Mexico đã ủng hộ đề xuất ban đầu thông qua Đại hội đồng UNESCO lần thứ 42 vào tháng 11 năm 2023. Sau đó, Ghana chính thức đệ trình dự thảo nghị quyết lên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng 5 năm 2024, nhận được sự đồng tài trợ từ hơn 70 quốc gia trước khi được phê duyệt vào ngày 7 tháng 6.

UNESCO sẽ giám sát IYQ với tư cách là cơ quan chủ trì của Liên Hợp Quốc. Hiệp hội Vật lý Hoa Kỳ (APS) sẽ điều hành chiến dịch thông qua một tập đoàn quốc tế, mời các hiệp hội khoa học, tổ chức học thuật, tổ chức từ thiện và các ngành công nghiệp tham gia.

Các đối tác sáng lập của liên minh bao gồm Hiệp hội Vật lý Hoa Kỳ (APS), Hiệp hội Vật lý Đức (DPG), Hiệp hội Quang học Trung Quốc, Hiệp hội Quang học và Quang tử Quốc tế (SPIE).

Ông Jonathan Bagger, Giám đốc điều hành của APS, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với các tổ chức khoa học trên toàn thế giới để nâng cao nhận thức về khoa học và công nghệ lượng tử, xây dựng một cộng đồng khoa học lượng tử toàn cầu sôi động và toàn diện.

Thúc đẩy Giáo dục và Nghiên cứu Lượng tử trên Toàn cầu

Sự ủng hộ rộng rãi dành cho IYQ cho thấy sự cần thiết phải tăng cường năng lực giáo dục, nghiên cứu và phát triển của các chính phủ, đặc biệt là ở các nước thu nhập thấp và trung bình. Điều này giúp thúc đẩy khoa học và công nghệ lượng tử vì lợi ích của nhân loại.

Trong năm 2025, Ban điều hành IYQ sẽ tổ chức các sự kiện, hoạt động và chương trình ở cấp độ khu vực, quốc gia và quốc tế. Mục tiêu là tôn vinh và phát triển tài nguyên học tập về khoa học lượng tử, xây dựng quan hệ đối tác khoa học để mở rộng cơ hội giáo dục và nghiên cứu ở các nước đang phát triển. IYQ sẽ mang giáo dục và nghiên cứu STEM lượng tử đến với giới trẻ ở Châu Phi và các nước đang phát triển, truyền cảm hứng cho thế hệ các nhà khoa học tương lai.

Tác động của Khoa học Lượng tử đối với Tương lai

Khoa học và công nghệ lượng tử được đánh giá là lĩnh vực khoa học xuyên suốt quan trọng của thế kỷ 21, có tác động to lớn đến các thách thức xã hội được nêu trong Mục tiêu Phát triển Bền vững 2030 của Liên Hợp Quốc. Những khám phá mới trong lĩnh vực này sẽ truyền cảm hứng cho những người yêu khoa học trên toàn thế giới, thúc đẩy đổi mới công nghệ, tác động đến chính sách của chính phủ, nền kinh tế toàn cầu và ảnh hưởng đến nghệ thuật, văn hóa.

Trước năm 2025, mọi cá nhân, tổ chức hoặc chính phủ đều có thể hỗ trợ sứ mệnh của IYQ bằng cách tạo ra các sự kiện hoặc tài nguyên giúp nâng cao hiểu biết về tầm quan trọng của khoa học và công nghệ lượng tử. Các sự kiện và tài nguyên sẽ được giới thiệu trên trang web https://quantum2025.org/en/ vào năm 2025.

Kết luận

Việc Liên Hợp Quốc công bố năm 2025 là Năm Quốc tế về Khoa học và Công nghệ Lượng tử là một bước tiến quan trọng. Sáng kiến này không chỉ tôn vinh những thành tựu của khoa học lượng tử mà còn thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này trên toàn thế giới, góp phần giải quyết các thách thức toàn cầu và xây dựng một tương lai bền vững.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng