Nghẹn Cổ Họng: Nguyên Nhân, Triệu Chứng & Cách Điều Trị Hiệu Quả

Nghẹn ở cổ họng là triệu chứng phổ biến, gây khó nuốt, đau cổ, khàn tiếng và ho. Tình trạng này có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề tắc nghẽn, thu hẹp cấu trúc thực quản, hoặc rối loạn cơ và hệ thần kinh. Vậy nghẹn ở cổ họng là bệnh gì? Hãy cùng tìm hiểu để có biện pháp xử lý kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

Nghẹn ở cổ họng là gì?

Nghẹn ở cổ họng là tình trạng thức ăn hoặc nước uống khó di chuyển từ miệng xuống dạ dày, gây cảm giác khó chịu ở cổ. Người bệnh có thể bị ho hoặc nghẹt thở khi nuốt, thậm chí với nước bọt. Triệu chứng này thường gặp ở người lớn tuổi do sự suy yếu của cơ và các cấu trúc thực quản, hoặc do các bệnh lý khác.

Triệu chứng thường gặp khi bị nghẹn ở cổ họng

Người bệnh có thể dễ dàng nhận biết triệu chứng nghẹn ở cổ thông qua các dấu hiệu sau:

• Đau ở cổ khi nuốt.
• Cảm giác thức ăn bị mắc kẹt trong cổ họng, ngực hoặc phía sau xương ức.
• Chảy nước dãi.
• Khàn tiếng.
• Thức ăn bị trào ngược.
• Thường xuyên ợ nóng.
• Ho hoặc nôn trớ khi nuốt.
• Khó nuốt là bệnh gì: Triệu chứng thường đi kèm với nghẹn ở cổ họng.

Nguyên nhân gây nghẹn ở cổ họng

Bất kỳ rối loạn, bệnh tật hoặc tình trạng nào làm tổn thương cơ hoặc dây thần kinh đều có thể gây ra triệu chứng nghẹn ở cổ họng. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:

1. Rối loạn cơ

Một số tình trạng rối loạn cơ có thể gây ra triệu chứng nghẹn ở cổ, bao gồm:

• Co thắt tâm vị (Achalasia): Rối loạn hiếm gặp, cơ ở vùng thực quản-tâm vị không giãn nở để đưa thức ăn vào dạ dày.
• Rối loạn cơ nhẫn hầu: Cơ nhẫn hầu (cơ vòng thực quản trên) co thắt quá mức, gây cảm giác như có vật gì mắc kẹt trong cổ họng.
• Co thắt thực quản: Cơ vòng thực quản trên và dưới đều co thắt quá mức.
• Chứng loạn dưỡng cơ: Bệnh di truyền khiến cơ toàn thân yếu dần theo thời gian.
• Bệnh nhược cơ: Bệnh tự miễn làm gián đoạn tín hiệu từ dây thần kinh đến cơ, khiến cổ họng khó kiểm soát.
• Viêm cơ: Bệnh tự miễn gây yếu cơ, bao gồm cả cơ ở cổ họng và thực quản.
• Xơ cứng bì: Bệnh tự miễn khiến mô sẹo hình thành trong thực quản, ngăn cơ thực quản co bóp.

2. Các tình trạng tắc nghẽn, thu hẹp cấu trúc thực quản

Các tình trạng gây tắc nghẽn cổ họng hoặc thu hẹp thực quản, gây ra triệu chứng nghẹn ở cổ bao gồm:

• Ung thư: Khối u ở vùng đầu và cổ có thể cản trở tiêu hóa thức ăn, đặc biệt là ung thư thực quản.
• Viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan: Tế bào bạch cầu tích tụ trong thực quản, gây cứng khớp và khó nuốt.
• Túi thừa thực quản: Túi thừa hình thành trong niêm mạc thực quản tạo điều kiện cho thức ăn tích tụ, gây nghẹn ở cổ. Túi thừa Zenker là loại phổ biến nhất.
• Vòng thắt thực quản dưới (Vòng đai Schatzki thực quản): Gây khó nuốt gián đoạn với thức ăn đặc, thường khởi phát ở tuổi 25.
• Bệnh trào ngược axit dạ dày thực quản (GERD): Axit dạ dày trào ngược gây hình thành mô sẹo, kích ứng và thu hẹp thực quản, gây khó nuốt.

3. Rối loạn hệ thần kinh và não

Các tình trạng rối loạn liên quan đến não và hệ thần kinh có thể gây ra cảm giác nghẹn ở cổ, bao gồm:

• Bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS): Làm suy yếu dây thần kinh kiểm soát cơ bắp.
• Khối u não: Khối u lành tính và ác tính làm gián đoạn tín hiệu thần kinh điều khiển cơ bắp.
• Bại não: Bệnh lý bẩm sinh ảnh hưởng đến quá trình vận động của các cơ.
• Bệnh đa xơ cứng (MS): Bệnh tự miễn làm tổn thương dây thần kinh trong não và tủy sống.
• Bệnh Parkinson: Gây thoái hóa mô trong não, dẫn đến rối loạn vận động và phối hợp.

4. Nguyên nhân khác

Các tình trạng nhiễm trùng, như viêm họng liên cầu khuẩn, cũng có thể gây đau và nghẹn cổ họng. Triệu chứng này cũng có thể xuất hiện sau phẫu thuật vùng đầu và cổ, như xạ trị ung thư thực quản hoặc não.

• Vướng cổ họng là bệnh gì: Có thể do trào ngược dạ dày thực quản.
• Cảm giác nghẹn ở cổ là bệnh gì: Cũng có thể do các vấn đề về thần kinh.

Chẩn đoán nghẹn ở cổ như thế nào?

Để chẩn đoán tình trạng nghẹn ở cổ, bác sĩ sẽ kiểm tra sức khỏe tổng quát và các triệu chứng, sau đó chỉ định các xét nghiệm sau:

• Chụp X-quang thực quản với thuốc cản quang: Khảo sát hình thái thực quản bằng cách cho người bệnh nuốt chất lỏng chứa chất cản quang.
• Nội soi đường tiêu hóa trên: Đưa ống nội soi xuống cổ họng để thu thập hình ảnh chi tiết về cổ họng, thực quản và dạ dày.
• Nội soi thanh quản: Đưa ống soi nhỏ vào mũi để kiểm tra các bất thường bên trong cổ họng và thanh quản.
• Nội soi sợi quang (FEES) đánh giá cử động nuốt: Đặt camera nhỏ vào mũi để quan sát hình ảnh chi tiết về phần trên thực quản và quá trình nuốt.
• Đo áp lực thực quản: Đưa ống từ mũi đến dạ dày để đo các cơn co thắt trong thực quản trong suốt quá trình nuốt.

Điều trị nghẹn ở cổ

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây nghẹn ở cổ, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp:

• Dùng thuốc: Điều trị các nguyên nhân như hội chứng trào ngược dạ dày-thực quản.
• Thay đổi chế độ dinh dưỡng: Ăn thực phẩm mềm, dễ nhai, tránh đồ ăn/thức uống quá nóng hoặc quá lạnh.
• Liệu pháp y tế khác: Tiêm botulinum để giảm tình trạng co thắt cơ (nếu do vấn đề thần kinh). Thủ thuật để mở rộng thực quản hoặc loại bỏ vật cản.
• Truyền thức ăn bằng đường ống: Cung cấp trực tiếp chất dinh dưỡng cho ruột và dạ dày nếu tình trạng nghẹn nghiêm trọng.

Phòng ngừa cảm giác bị nghẹn ở cổ họng

Không có biện pháp nào có thể phòng ngừa tuyệt đối triệu chứng nghẹn ở cổ họng. Tuy nhiên, ăn chậm, nhai kỹ sẽ giúp giảm nguy cơ khó nuốt. Ngoài ra, nên đi thăm khám sớm khi có triệu chứng bất thường ở cổ họng để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

Khi nào cần khám bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám bác sĩ khi triệu chứng nghẹn ở cổ họng tái phát thường xuyên. Các trường hợp nghẹn cổ kèm khó thở, yếu cơ đột ngột, không thể nuốt thức ăn… đều rất nguy hiểm và cần được cấp cứu kịp thời.

• Nghẹn ở cổ họng và khó thở là bệnh gì: Đây là tình trạng khẩn cấp cần được cấp cứu.

Tóm lại, tình trạng nghẹn ở cổ họng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Việc thăm khám và chẩn đoán sớm là rất quan trọng để có phương pháp điều trị thích hợp, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và tìm kiếm sự giúp đỡ y tế khi cần thiết.

Nguồn: https://merakicenter.edu.vn/ Tác giả: Nguyễn Lân dũng