Thi thoảng chúng ta lại nghe nhắc đến trăng xanh, trăng máu, trăng dâu hay trăng hường. Một nhiếp ảnh gia thậm chí đã dành cả thập kỷ để ghi lại 48 sắc màu khác nhau của Mặt Trăng, một thiên thể thường được mặc định là màu xám. Vậy tại sao Mặt Trăng lại có nhiều màu sắc đến vậy?
Tùy thuộc vào màu sắc mà có những lời giải thích khác nhau. Con người đã quan sát Mặt Trăng từ hàng chục vạn năm trước, trước cả khi những chuyến thám hiểm đầu tiên diễn ra vào cuối thập niên 1960. Tuy nhiên, ngay cả khi đã có người tận mắt chứng kiến, màu sắc của Mặt Trăng vẫn là chủ đề gây tranh cãi.
Các phi hành gia của tàu Apollo 8 mô tả Mặt Trăng có màu xám trắng, giống như “cát biển bị bẩn”, trong khi phi hành đoàn Apollo 10 lại thấy màu nâu vàng. Các báo cáo từ những nhiệm vụ sau đó cũng đưa ra những màu sắc khác nhau, từ hồng, hoàng thổ, nâu vàng, vàng, trắng, xám, nâu cho đến xanh nhạt.
Siêu trăng xanh ở New Orleans, Mỹ. Ảnh: NASA/Michael Democker
Ngay cả khi đã đặt chân lên Mặt Trăng, các phi hành gia cũng quan sát thấy sự thay đổi màu sắc đáng kinh ngạc. Neil Armstrong và Buzz Aldrin mô tả bề mặt Mặt Trăng màu hồng, trong khi phi hành đoàn Apollo 12 lại thấy màu xám chuyển sang nâu sẫm hoặc nâu nhạt tùy thuộc vào góc của Mặt Trời.
Vậy màu sắc thật sự của Mặt Trăng là gì? Hình ảnh từ vệ tinh và tàu vũ trụ cho thấy Mặt Trăng thực chất có màu xám ảm đạm. Màu xám này đến từ các thành phần cấu tạo nên bề mặt của nó, như magiê, sắt, canxi, silicon và pyroxene.
Mặt trăng màu xám do tàu quỹ đạo trinh sát chụp. Ảnh: NASA
Tuy nhiên, khi nhìn từ Trái Đất, Mặt Trăng lại hiện lên với nhiều màu sắc khác nhau. Điều này là do bầu khí quyển của Trái Đất. Bầu khí quyển chứa nhiều loại khí, hơi nước và hạt bụi. Các hạt này có thể khúc xạ hoặc tán xạ ánh sáng, làm thay đổi màu sắc mà chúng ta nhìn thấy.
Khi Mặt Trăng ở gần đường chân trời, ánh sáng phải đi qua một quãng đường dài hơn trong khí quyển, khiến ánh sáng tím và xanh lam bị tán xạ nhiều hơn, và chúng ta thấy Mặt Trăng có màu cam hoặc đỏ. Khi Mặt Trăng ở xa đường chân trời, ánh sáng ít bị ảnh hưởng bởi khí quyển hơn, nên Mặt Trăng giữ được màu xám nguyên thủy.
Trong một số trường hợp hiếm hoi như cháy rừng hoặc núi lửa phun trào, Mặt Trăng có thể có màu xanh lam. Các hạt bụi hoặc tro bụi trong khí quyển tán xạ ánh sáng đỏ, chỉ để lại ánh sáng xanh truyền đến mắt chúng ta.
Trăng máu ở Ấn Độ. Ảnh: Getty Images
Hiện tượng trăng máu xảy ra khi nguyệt thực. Mặc dù Mặt Trăng bị che khuất bởi bóng của Trái Đất, nhưng bầu khí quyển lại bẻ cong ánh sáng đỏ, chiếu lên Mặt Trăng và tạo ra màu đỏ sẫm.
Một số tên gọi khác của Mặt Trăng, như trăng xanh, trăng dâu, trăng hồng, thực chất không liên quan đến màu sắc thực tế của nó mà dựa trên lịch sử và văn hóa. Trăng xanh chỉ hiện tượng trăng tròn lần thứ hai trong một tháng. Trăng dâu đánh dấu mùa dâu tây chín, trăng hồng xuất hiện vào tháng 6 khi hoa hồng nở rộ.
Trăng dâu. Ảnh: Getty Images
48 sắc màu Mặt Trăng. Ảnh: Marcella Giulia Pace
Tóm lại, màu sắc Mặt Trăng mà chúng ta nhìn thấy phụ thuộc vào cách nhìn và cách gọi của con người. Nhiếp ảnh gia Marcella Giulia Pace đã dành 10 năm để chụp Mặt Trăng với 48 sắc màu khác nhau, bằng cách khai thác sự thay đổi màu sắc và hình dạng của Mặt Trăng do bầu khí quyển Trái Đất.
Nội dung được phát triển bởi đội ngũ Meraki Center với mục đích chia sẻ và tăng trải nghiệm khách hàng. Mọi ý kiến đóng góp xin vui lòng liên hệ tổng đài chăm sóc: 1900 0000 hoặc email: [email protected]